aöf ders kitapları - tek kaynak çıkmış sorular, özetler, deneme sınavları
aöf ders kitapları - tek kaynak çıkmış sorular, özetler, deneme sınavları





TÜRK DİLİ I ÇALIŞMA KİTAPÇIĞI (TÜR201U)

www.onlinefotokopi.com


#-

Ara (Vize) Sınav Öncesi Son Hazırlık - Pratik Bilgiler

Aşağıdaki ifadelerdeki sınava girmeden birkaç saat önce mutlaka ezberleyin. Tamamı çıkmış sorulardan derlenmiştir. Sınav esnasında çok faydasını göreceksiniz.(Altı çizili kelimeler olumsuzdur!! Çok dikkat ediniz.)

1) İnsan dillerinin hayvan seslerinin taklidi esasına dayandığını ileri süren kuram Yansıma Kuramı
2) "Oğuz Kağan Destanı" Eski Uygur Türklerinin farklı kültürlerden kendi dillerine yaptıkları çevirilerden biri değildir.
3) Günümüzde yaşayan diller arasında en eski yazılı belgelere sahip olan dil Türkçe
4) "Yapı bakımından yüksek düzeyde önden eklemelilik özelliği göstermesi" Altay dillerinin özelliklerinden biri değildir.
5) Belirli bir coğrafi bölgede konuşulan veya bu coğrafyaya özgü olan ve benzer dil bilimsel sistemlerle çevrili değişkeye Diyalekt denir
6) "İleri teknoloji" kültürel ögelerden değildir.
7) ?Şimden gerü divanda, dergâhta, bargâhta, çarşıda ve bazarda Türkçeden başka dil konuşulmaya? diyerek ferman çıkaran kişi Karamanoğlu Mehmet Bey
8) ?Simden gerü divanda, dergâhta, bargâhta, çarsıda ve bazarda Türkçeden baska dil konusulmaya? diyerek ferman çıkaran kisi asagıdakilerden hangisidir
9) Müşterek Türkistan Türkçesi olarak da anılan ve 14. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüş, esas dil malzemesi bakımından Uygur, Karahanlı çizgisinin devamı olan ve yazı dilinde Arapça ve Farsça unsurların daha fazla görüldüğü Türkçe Çağatay Türkçesi
10) Aşağıdaki ifadelerden hangisi dilin ?Dil toplumsal ve ulusal bir kurumdur.? olma özelliğiyle ilişkilidir: Dil, konuşurlar için kültürel ve kimlikle ilgili ortak değerleri ifade eder.
11) Uygur Türklerinin ulusal birliğinin bozulması sonucunda güneye doğru hareket etmelerini konu edinen destan Göç Destanı
12) ?İmge? sözcüğünün üretilme biçimi Örnekseme
13) İlk Türkçe döneminde aileden ilk ayrılan üye Ana Bulgarca
14) "Tercih edilen meslekler" kültürü oluşturan başlıca ögelerden sayılmaz.
15) Osmanlı Devleti içerisinde Latin harflerini kullanan ilk topluluk Arnavutlar
16) Türkçe ve millî edebiyat akımının güçlenmesine büyük katkı sağlayan ?Yeni Mecmua? adlı derginin çıkarılmasına öncülük eden kişi Ziya Gökalp
17) Türkçenin yapı bakımından dâhil olduğu dil grubu Sondan eklemeli diller
18) Kazakçanın, Karakalpakçanın ve Nogaycanın bağlı bulunduğu Türk yazı dili Kıpçak Türkçesi
19) "Bilimsel yayınlar" kültürel değişmeleri yaratan etkenlerden değildir.
20) "Geniz ünsüzleri" ünsüzlerin boğumlanma yerlerine (çıkaklarına) göre sınıflandırma ölçütlerinden biri değil.
21) "Gizlilik" Türk kültüründe ak/beyaz rengin çağrıştırdığı anlamlardan biri değildir.
22) ?Yapay dil? oluşturma gerekçesi İletişim engelinin ortadan kaldırılması
23) Budizm için kutsal kabul edilen dil Prakrit
24) Orta İran?da konuşulan ve Divanü Lugâti?t Türk?te Arguca olarak anılan dilin devamı Halaçça
25) "Revzen-i Mahlû" Tanzimat döneminde yazılan dil bilgisi kitaplarından biri değildir.
26) "Nesayimü?l-Mahabbe" Harezm döneminden kalan eserlerden biri değil.
27) Oğuz Türkçesinin ilk dil bilgisi kitabı Müyessiretü?l-Ulum
28) Ali Şir Nevayi?nin Farsça ile Türkçeyi karşılaştırarak Türkçenin daha üstün bir dil olduğu sonucuna ulaştığı eseri Muhakemetü?l-Lügateyn
29) Karahanlı Türkçesi dönemine ait olup Türk devlet anlayışını ve Türk?ün dünya ile ilişkisini, insanlar arası ilişkileri, Türk?ün tabiat algısını, bilgi karşısındaki tavrını konu edinen eser Kutadgu Bilig
30) muşamma > muşamba örneğinde görülen ses olayı Aykırılaşma
31) Türk Dili Tetkik Cemiyeti (Türk Dil Kurumu) 1932 yılında kurulmuştur
32) ?TÜBİTAK? adının oluşturulma biçimi Kısaltma
33) Garibname adlı eserinde Türkçe bilincinin oluşmamasından Türk diline kimsene bakmaz idi / Türklere hergiz gönül akmaz idi diye yakınan şair Âşık Paşa
34) Döneminde ilginin Arap ve Acem diyarlarından gelenlere, dolayısıyla Arapça ve Farsça yazanlara yöneldiğini dizeleriyle ifade eden şair Mesihî
35) Garibname adlı eserinde Türkçe bilincinin olusmamasından Türk diline kimsene bakmaz idi / Türklere hergiz gönül akmaz idi diye yakınan sair asagıdakilerden hangisidir
36) Bir dilin veya dil ailesinin tarihî gelişim sürecinde kuramsal olarak var olduğu düşünülen en eski sekline Ana dil denir
37) Dilde anlamlı en küçük birime Gösterge denir
38) Herhangi bir sözce parçasının diğer parçalara göre daha baskılı ve güçlü bir şekilde söylenmesine Vurgu denir
39) "Her dilin üretim yetisinin sınırlı olması" bilimsel bakımdan dilin özelliklerinden biri değildir.
40) Birinci dil ya da asıl dil olarak da nitelendirilen dil türü Ana dili
41) Tenri > Tanrı örneğinde görülen ses olayı Art damaksıllaşma
42) Yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan dilleri belirleyen kuruluşun kısa adı UNESCO
43) Doğal sınırları, doğu-batı ekseninde, Çin?in batı bölgesinden Avrupa?nın en doğusuna; kuzey-güney ekseninde, İskandinavya ve Kuzey Buz Denizi?nden Güney Afrika?ya, Güney Asya?ya kadar uzanan dil ailesi, Hint-Avrupa Dilleri
44) "Az konuşulan dilleri canlandırma" yapay dil oluşturma gerekçelerinden değildir.
45) Tuvaca, Tofaca ve Yenisey Türkçesinin yer aldığı Türk yazı dili Sibirya Türkçesi
46) "Romence" Avrupa kıtasında konuşulan Ural-Altay dillerinden sayılmaz.
47) "Prens Kalyanamkara ve Papamkara" İslamiyet?in kabulünden sonra Türkçeye çevrilen eserlerden biri değil.
48) "Sanskrit" Türklerin kullandığı alfabelerden sayılmaz.
49) Türkçenin bilinen ilk ve hacimli yazılı belgelerini bırakan Türk devleti Köktürk Devleti
50) Batı Türkçesinin ilk döneminin adı Eski Oğuz Türkçesi
51) "Kumuk Türkçesi" Oğuz Türkçesinin devamı olan çağdaş lehçelerden sayılmaz.
52) "Bölüm" yabancı kökenli sözcüklerden sayılmaz.
53) "Ötümlülük-ötümsüzlük" ünlülerin sınıflandırma ölçütlerinden değildir.
54) "Bir ülkenin çoğunluğu tarafından konuşulması" ?argo?nun özelliklerinden biri değil.
55) Türkçenin yazımı için çok yetersiz olan, dar bir çevrede 8. ? 9. yüzyıllarda kısa süre kullanılan ve din yoluyla gelen ilk alfabe Mani
56) Eski Türkçe dil özelliklerini gösteren, falla ilgili yazma eser Irk Bitig
57) Esperanto gibi yapay dillerin icat ediliş nedeni iletişim engelinin kaldırılması ve insanların birbirlerini kolayca anlamalarının sağlanması
58) Bir dil ailesi içinde yer alan; ancak coğrafî bakımdan ailenin diğer üyelerine komşu ya da yakın olmayan: eldeki dil bilimsel verilere göre herhangi bir dil ailesi içinde yer almayan veya aynı dil ailesi içinde yakın akrabası bulunmayan dillere izole dil denir
59) İbrani alfabesini XVI. yüzyıldan beri kullanan, günümüzde ise sadece dini metinlerde yer veren Türk boyu Karay
60) Pek Eski Türk Yazısı adlı çalışmasıyla Osmanlı?da Orhun Yazıtları hakkında ilk yayın yapan kişi Necip Asım
61) Asıl Kıpçak sahasına ait AvrupalIlar tarafından yazılmış eser Codex Cumanicus
62) Uygur alfabesinin kaynağı Soğut alfabesi
63) kirpik > kiprik örneğindeki ses olayı Göçüşme
64) Tarihî dönemlerdeki kimi biçim birimlerin dil bilgisel işlevlerini yitirerek bugüne ulaşmasına Fosilleşme denir
65) Resmî dilden farklı olarak ulusüstü, uluslararası kuruluşların kendi birimleri arasındaki iletişimde yazılı ve sözlü olarak yaygın biçimde kullandığı dile Çalışma dili denir
66) ?Gözlükçülük? sözcüğünün tabanı gözlükçü
67) Türk argosunda kullanılan alıntı sözcüklerin çok büyük bir kısmının alındığı dil Rumca
68) Günümüzde dünya dilleri arasında etkileşimde en cok rol oynayan dil İngilizce
69) İlk Türkçe döneminde Türk dillerinden ayrılan yazı dili Çuvaşça
70) Din dolayısıyla ortaya çıkan, Anadolu, Suriye, Balkanlar ve Kırım?ın bazı bölgelerindeki Ortodoks Hristiyan Türkler tarafından kullanılan ve Lozan Antlaşmasıyla kullanımı sona eren alfabe Grek Alfabesi
71) Tanzimat döneminde Şemsettin Sami tarafından hazırlanan ve Türkçenin de bugüne kadar en jy[ sözlüklerinden biri kabul edilen eser Kamus-ı Türki?
72) İnsanların doğuştan itibaren yakın çevresinden öğrendiği ve geliştirdiği dile Ana Dili denir
73) "Sümerce ve Türkçede 5adet ortak kelime vardır ve bu kelimeler, akrabalıktan ya da kelime alışverişinden kaynaklanmış olabilir." Osman Nedim Tuna'nın, Sümerce ve Türkçe ile Sümerler ve Türkler arasındaki ilişkiler konusunda yaptığı araştırmaların sonuçlarından biri değildir.
74) Atatürk'ün Türkçeleştirerek Türk diline kazandırdığı terim kitabı Geometri
75) "Çin Alfabesi" Türkçenin yazımında kullanılan alfabelerden sayılmaz.
76) Türk kültür hayatının 18. yüzyıldan itibaren yüzünü Avrupa?ya çevirdiği görülür. Bu dönemde Batı dillerinden, özellikle de Fransızcadan birçok çeviri yapılmıştır. "Kıstasu?l-Beyan" bu çevirilerden biri değil.
77) Türkçenin ilk yazılı belgesi Çoyr Yazıtı
78) "Tek heceli sözcüklerin ses olaylarına açık olması" ses olaylarına yol açan etkenlerden değildir.
79) ?Kulaklıklı? sözcüğünün kökü Kulak
80) İ]k şairler tezkiresi olan Mecalisü?n-Nefayis?in yazarı Ali Şir Nevayî
81) Dilin, ilkel insanın nesneleri sesle anlatmaya çalışmasından doğduğunu savunan kuram Ding?Dong Kuramı
82) "Uzun-kısa olmalarına göre" ünsüzlerin sınıflandırılmasında esas olan boğumlanmayla ilgili ölçütlerden biri değildir.
Kaynak: www.onlinefotokopi.com
#-

Ünite 1 : Dil ve Kültür

Kaynak: www.onlinefotokopi.com

Dil ve Kültür ile ilgili çıkmış soruların genel yapısı

Günümüzde yaşayan diller arasında en eski yazılı belgelere sahip olan dil aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kazakçanın, Karakalpakçanın ve Nogaycanın bağlı bulunduğu Türk yazı dili aşağıdakilerden hangisidir?

tarzında sorular sorulmuştur.

Kaç Defa Soruldu?

Aşağıdakilerden hangisi Altay dillerinin özelliklerinden biri değildir? 3  defa soruldu

Belirli bir coğrafi bölgede konuşulan veya bu coğrafyaya özgü olan ve benzer dil bilimsel sistemlerle çevrili değişkeye ne ad verilir? 3  defa soruldu

Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? 3  defa soruldu

Günümüzde yaşayan diller arasında en eski yazılı belgelere sahip olan dil aşağıdakilerden hangisidir? 3  defa soruldu

İnsan dillerinin hayvan seslerinin taklidi esasına dayandığını ileri süren kuram aşağıdakilerden hangisidir? 3  defa soruldu

?Şimden gerü divanda, dergâhta, bargâhta, çarşıda ve bazarda Türkçeden başka dil konuşulmaya? diyerek ferman çıkaran kişi aşağıdakilerden hangisidir? 3  defa soruldu

Aşağıdaki ifadelerden hangisi dilin ?Dil toplumsal ve ulusal bir kurumdur.? olma özelliğiyle ilişkilidir? 2  defa soruldu

Budizm için kutsal kabul edilen dil aşağıdakilerden hangisidir? 2  defa soruldu

Dilin nitelikleriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? 2  defa soruldu

İlk Türkçe döneminde aileden ilk ayrılan üye aşağıdakilerden hangisidir? 2  defa soruldu

Kazakçanın, Karakalpakçanın ve Nogaycanın bağlı bulunduğu Türk yazı dili aşağıdakilerden hangisidir? 2  defa soruldu

Orta İran?da konuşulan ve Divanü Lugâti?t Türk?te Arguca olarak anılan dilin devamı aşağıdakilerden hangisidir? 2  defa soruldu

Resmî dil ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? 2  defa soruldu

Kısa Özet

Tanımlar

Ölçünleştirme (standartlaştırma): Bir dil topluğunda söyleyiş, yazım ve söz varlığı vb. belirli alanlarda ortak ve resmî kabulün sağlanmasıdır.

Ölçünlü dil (standart/ölçünlü değişke): Devlet yönetimi, eğitim, ekonomi vb. bütün alanlarda kullanılan, yasal, kurumsal, toplumsal desteği, edebî geleneği, ortak yazım sistemi, genel kabul gören sözlüğü, yazım kılavuzu, ortak söyleyiş sistemi vb. bulunan dil veya değişke.

Betimleyici dil bilgisi, farklılıklar olmakla beraber bireylerin dil üzerinde belli bir bilgisinin olduğunu ancak temel kuralların değişmediğini düşünür ve yaklaşıma göre dil bilgisi bir araçtır.

Kuralcı dil bilgisi, dilin kurallarının tanımına göre dilin kullanılmasını savunan yaklaşımdır. Bu yaklaşımda dil bilgisi bir amaçtır.

Dil, bir sistemdir: Dil konuşma ve dinleme işlevlerini gerçekleştirmek üzere birbirleriyle bağlantılı ses, biçim, söz dizimi, anlam vb. alt sistemlerin oluşturduğu, üzerinde inceleme yapılabilen bir bütündür. Dil bir sistem olmasaydı, insanlar tarafından edinilemez ya da öğrenilemezdi. Dil sisteminin işleyişi yalnızca kendi yasalarına bağlıdır. İnsan, dilin tek bir zaman ekini, tek bir kişi ekini değiştiremez, dilin üretim yollarının dışına çıkamaz.şimdi bu konu ile ilgili çıkmış sorulara göz atalım;
Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Dilin temeli sestir.

B) Dilde nedensellik ilkesi esastır.

C) Dil, bir sistemdir.

D) Dil, toplumsal katmanlara göre değişir.

E) İlkel dil, gelişmiş dil diye bir ayrım vardır.

2015 Dönem Sonu Doğru Cevap: E



Dilin temeli sestir, doğal olarak öncelikle sözlü anlatım aracıdır: Konuşma seslerinin tek başlarına bir anlamı yoktur ancak dilin temeli seslerin belirli dizilişlerde oluşturduğu yapılara dayalıdır. Tarihî gelişim bakımından söz, yazıdan çok daha eskidir. Sözlü dili kayıt ve kontrol altına almak: duygu, düşünce ve mesajları zamandan ve çevreden bağımsız biçimde aktarmak üzere yazı keşfedilmiştir. Dil öncelikle söz, konuşma olmakla birlikte, dilin sözlü ve yazılı biçimleri arasında üstünlük hiyerarşisi yoktur

Dilde nedensizlik ilkesi esastır: Anlam bakımından, doğadaki ağaç, gönderge: ?a.ğ.a.ç.? sözcüğü, gösteren

İlkel dil, gelişmiş dil ayrımı yoktur: Yeryüzünün tarihî veya modern bütün dilleri gerçek anlamda çok gelişmiş sistemlerdir. İlk yazılı belgelerin ait olduğu dil olan Sümerce, Hititçe vd. pek çok antik dilin gramerleri yazılmıştır. Bunların hiçbiri modern dillerden ?geri? değildir. Bazı dillerin grameri karmaşık, bazı dillerin ise daha basittir. Gramer bakımından basit ya da karmaşık bütün diller, bugün itibarıyla her türlü ileri teknoloji araçlarından çok daha gelişmiştir. Şu ana değin kendiliğinden en basit cümleyi üretebilen makine ya da program yapılamamıştır.

Dilin üretim yetisi sınırsızdır: Dilin üretim gücü, konuşurların sınırlı sayıda yolla sınırsız sözcük oluşturma, cümle kurma ve anlama yetisidir. Matematikte on temel sayı ile sonsuz işlem yapabilme niteliğine benzer biçimde dilin ses, biçim, söz dizimi vb. kuralları çerçevesinde yeni sözcükler ve cümleler üretilebilir, üretilenler anlaşılabilir.

Her dil, ait olduğu toplumun gereksinimlerine cevap verebilecek yeterliktedir: Yeryüzündeki her dil, sınırsız üretim yetisine sahip olması itibarıyla konuşurlarının değişen ihtiyaçlarına karşılık verebilecek, ait oldukları toplumun gereksinimlerini karşılayabilecek, kültürel mirasını sonraki kuşaklara aktarabilecek nitelikte ve yeterliktedir. Dil, zamanın ve koşulların değişmesine kolaylıkla uyum sağlar. Örneğin, Türkçe bir sözlü ve yazılı dil olarak yüzlerce yıldır bugünkü Moğolistan?dan Avrupa içlerine değin tarihî ve modern bütün Türk dilli toplulukların ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Ancak bir dilin konuşurları, yeni kavramlar ve sözcükler üretmek yerine daha kolay bir yolu tercih ederek bunları başka dillerden kopyalayabilirler. Örneğin, Kazakistan, Kırgızistan vd. Eski Sovyet cumhuriyetlerinde Rusça, özellikle kentlerde, neredeyse tamamen Kazakça ve Kırgızcanın yerini almıştır.

Dil, toplumsal katmanlara göre değişir: Dil, klasik terminolojideki ifadesiyle ağız, şive, lehçe gibi ?değişkeTerden oluşur. Bu değişkelerden biri ön plana çıkarak yazı dili hâline gelir. Diğer değişkeler de konuşuldukları coğrafyaların ya da toplulukların iletişim aracı ve kimliklerinin simgesi olma işlevi kazanır.

Değişke (Dil değişkesi, varyant): Bu terim, bir dilin lehçe, ağız vb. sözlü ve yazılı farklı biçimleri ile karma dillerin ve sözel olmayan dillerin tamamını veya herhangi birini ifade etmektedir.

Gösteren, kulağımızla duyduğumuz, gözümüzle gördüğümüzdür. Örneğin, ?a.ğ.a.ç" sesleri ve yazısıdır.

Gösterilen, zihnimizde, deneyimlerimizle kavradığımız sözün içeriği, zihnimizde oluşan genel kavramdır.

Gösterge, bir dilde anlamı olan en küçük birimdir.

Sosyoekonomik statü grupları: meslek, eğitim ve gelir düzeyi, ikamet edilen çevre ve konut, sahip olunan menkul ve gayrimenkuller vb. statü özelliklerinin birleşiminin oluşturduğu farklı düzeylerdeki, yani hiyerarşik toplumsal yapılardır.

Konuşurlar eş zamanlı olarak bir dilden diğer dile veya bir dil değişkesinden diğer dil değişkesine geçebilir.

Dil edinim aygıtı: Chomsky'ye göre, dil bilimcilerin yüzyıllarca süren sistemli çalışmalarının sonucunda bile ulaşamadıkları dil bilgisi kurallarını yeni doğmuş ve zihnî gelişimini bile henüz tamamlamamış bir çocuğun birkaç sene zarfında edinmesi, ancak doğuştan gelen, dile özgün kurallarla donatılmış içgüdüsel bir sistem, dil edinim aygıtı sayesinde gerçekleşmektedir.

Dillerin doğuşuna ilişkin çıkmazı J. Herder'in şu paradoksal görüşü iyi açıklar: "İnsanlar, ancak dil aracılığıyla insandır: bununla birlikte, insanların, dili keşfedebilmeleri için yine insan olmaları gerekirdi.?

Telegrafik konuşma, çocuğun dil ediniminin belirli sürecinde iki sözcükten oluşan cümlelerle konuşmasıdır.

Şive sözcüğü halk arasında, Batı dillerinden kopyalanan aksan karşılığında yani Türkçeyi Karadeniz şivesiyle konuşmak örneğindeki gibi söyleyiş özelliği olarak kullanılmaktadır.

Lingua franca: Yoğun dil temaslarının bulunduğu bölgelerde, farklı dillerin konuşurlarının ortak iletişim aracı olarak kullandıkları dildir. Örneğin, günümüzde dünyanın lingua francası, İngilizcedir.şimdi bu konu ile ilgili çıkmış sorulara göz atalım;
Resmî dilden farklı olarak ulusüstü, uluslararası kuruluşların kendi birimleri arasındaki iletişimde yazılı ve sözlü olarak yaygın biçimde kullandığı dile ne ad verilir?

A) Çalışma dili

B) Lingua franca

C) Yardımcı resmî dil

D) Bölge dili

E) Ana dili

2016 Dönem Sonu Doğru Cevap: A



Evde, yöremizi ve ait olduğumuz toplumsal katmanı yansıtan Türkçeyi: okulda ise ikinci bir değişke olarak İstanbul Türkçesi adını verdiğimiz ölçünlü dili öğreniriz.

Argoyu genel olarak gemici argosu, şoför argosu, öğrenci argosu vb. belirli meslek gruplarına ya da toplumsal gruplara özgü, bu grupların mensupları dışında kolayca anlaşılamayacak söz varlığına dayalı özel dil şeklinde tanımlayabiliriz.

Ulusal dil, bir ülkenin nüfusunun çoğunluğu tarafından konuşulan ve yazılan, aynı zamanda ülkenin resmî dili olarak kullanılan dildir. Türkiye Cumhuriyeti?nin ulusal dili ve resmî dili, Türkçedir.

Uluslararası dil, küresel dil, ortak dil, lingua franca olarak da adlandırılmaktadır.

Bir aile oluşturan dillere kaynaklık etmiş dillerin de tarihin eski dönemlerinde başka dillerle akraba olması, onların da daha önceki bir tarihte daha farklı dillerle aynı kökene gitmesi kuramsal olarak mümkündür ancak bunu, şu anki bilgilerle kanıtlamak imkansızdır.

Köken bakımından sınıflandırma kaynak ya da genetik sınıflandırma olarak da adlandırılmaktadır.

Ethnologue: SIL (Dil bilim Yaz Okulu) adlı bir Hristiyan kuruluşun, dünyanın 6,909 bilinen yaşayan dilini katologlayan, basılı ve web yayın şeklindeki ansiklopedik başvuru çalışmasının adıdır.

Bitişken dillerde sözcüğün kökünde bir değişiklik olmaz. Sözcük köküne ek adı verilen ve belli işlevleri olan ögeler eklenerek yeni sözcükler yapılır ya da sözcükler arasındaki dil bilgisel ilişkiler ifade edilir.

Bükünlü diller (Çekimli diller), çekim ve üretim esnasında özellikle temel ünsüzlerin ve ünsüz sırasının sabit kaldığı, sözcük kökündeki ünlülerin değişebildiği Arapça, Latince gibi dillerdir.şimdi bu konu ile ilgili çıkmış sorulara göz atalım;
Türkçenin yapı bakımından dâhil olduğu dil grubu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tek heceli diller

B) Bükünlü diller

C) Sondan eklemeli diller

D) Yalınlayan diller

E) Kaynaştıran diller

2015 Dönem Sonu Doğru Cevap: C



Türkçe ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Türkçe, söz dizimi bakımından özne-yüklem-nesne grubunda yer alır.

B) Ethnologue?a göre Türkçe, en çok konuşulan diller arasında üçüncü sıradadır.

C) Türkçe, yapı bakımından bükünlü dillerdendir.

D) Türkçe, akraba oldukları henüz kesinlik kazanmayan Altay dilleri grubu içinde yer alır.

E) Türkçe, akraba olduğu diller arasında yazı dili sayısı en az olan dildir.

2017 Ara Sınav Doğru Cevap: D



Yalınlayan diller, ek almayan, çekime girmeyen, tek heceli sözcüklerin sıralanmasının, tonlamanın ve vurgulamanın birincil önem taşıdığı Çince, Tibetçe gibi dillerdir.

Türkçenin, binlerce yıl önce Moğolca ile tek bir dil olduğu varsayılan döneme 'Ana Altayca Dönemi' adı verilir. Türkçe İlk Türkçe adı verilen süreçte, yani Büyük Hun İmparatorluğu döneminde bağımsız bir dil hâline gelmiş, Avrupa Hun İmparatorluğu döneminde ise Ana Türkçe adı verilen süreç başlamıştır. Yazılı ilk olgunlaşmış Türkçe belgelerin bulunduğu Göktürk ve Uygur dönemlerine de 'Eski Türkçe Dönemi' adı verilir.

Konsensüs (İng. Concensus) sözcüğü fikir birliği, uzlaşma, mutabakat anlamlarına gelir.Bu konuda şöyle sorular gelebilir.
Türkçede karsılıgı bulundugu hâlde yabancı kökenli sözlerin kullanılması özenti alıntısı olarak adlandırılır. Asagıdakilerden hangisinde özenti alıntılarının Türkçe karsılıgı dogru gösterilmemistir?

A) Trend - uzlasma

B) Show - gösteri

C) Transformasyon ? degisim, dönüsüm

D) Konsensüs ? uzlasma, oydasma

E) Performans - basarım

Doğru Cevap: A



Türkçede karşılığı bulunduğu hâlde yabancı kökenli sözlerin kullanılması özenti alıntısı olarak adlandırılır. Aşağıdakilerden hangisinde özenti alıntılarının Türkçe karşılığı doğru gösterilmemiştir?

A) Trend - uzlaşma

B) Show - gösteri

C) Transformasyon ? değişim, dönüşüm

D) Konsensüs ? uzlaşma, oydaşma

E) Performans - başarım

Doğru Cevap: A



Fransız sosyolog Durkheim'e göre ?kolektif bilinç? bir toplumda ?ortak? olanların temsilidir.

Farklı kültürlerin karşılaşmasıyla ya da kültürlerarası etkileşimle ortaya çıkan kültürel değişmeler, en önce kendini dilin söz varlığında hissettirir. Toplumların kültürel etkileşimleri sonucu, dilin ilk ve en hızlı etkilenen, en kolay değişen unsuru, söz varlığıdır. Türk kültür tarihinde yaşanan değişmeler söz varlığımızı da etkilemiş, karşılaşılan kültürlere ait çeşitli sözcükler dilimize girmiştir.

Bir kavramın söylenmesinin yasak olduğu durumlara tabu, dolaylı olarak söylenmesine ise örtmece denilmektedir.

Norm, önceden bilerlenmiş kalıplardır.

Toplumsal nezaket: mesafe, saygı, dayanışma, yakınlık vb. toplumsal ilişkilerin iletişim kodunda birtakım karşılıklar bulduğu ve birden fazla stratejisi olan bir olgudur.Bu konuda şöyle sorular gelebilir.
Dil ve toplum arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Toplumsal statü, yaş, eğitim, toplumsal roller, cinsiyet vb. toplumsal ögeler, bireylerin dil davranışlarını da etkilemektedir.

B) Toplumsal ögelerin, dil kullanımı üzerinde izlenebilen etkilerini toplumdilbilim incelemektedir.

C) Konuşurken neyi ve nasıl söyleyeceklerimiz başka bir deyişle dil bilimsel tercihlerimiz toplumsal anlam ve mesajları da barındırır.

D) Toplumsal nezaket mesafe, saygı, dayanışma, yakınlık vb. toplumsal ilişkilerin iletişim kodunda birtakım karşılıklar bulduğu ve birden fazla stratejisi olan bir olgudur.

E) Dil toplumun yapısından ayrı olarak gelişir ve değişir.

Doğru Cevap: E



Toplumsal ağ: bir kişinin diğer insanlarla yaşadığı ilişkiler toplamı ya da bireylerin etrafında oluşan ilişki örüntüleridir (Milroy, 1987).şimdi bu konu ile ilgili çıkmış sorulara göz atalım;
Bir dilin söz varlığında kişilerarası iletişimde alışkanlık hâlinde kullanılan, dilin toplumsal kullanımına göre farklılık gösterebilen ve ait olduğu toplumun kültürel yapısını, dünya görüşünü ve kişilerin birbirlerine karşı tavırlarını sergileyen terimlerdir. Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

A) Argoya

B) Ağız ögelerine

C) İlişki sözlerine

D) Alıntı sözlere

E) Mecaza

2015 Dönem Sonu Doğru Cevap: C



?Uzun yıllar önce memleketinden ayrılan ve eğitimini, standart dilde ve büyük şehirlerde alan bir kişinin, kendi yöresine döndüğünde yöresel ağızla konuşmayı tercih etmesi, çevresindekilere yakınlık ve dayanışma mesajı verebilir. Aynı kişinin, edindiği standart biçimle konuşmayı tercih etmesi ise karşı tarafta toplumsal mesafenin derinleştiği hissini uyandırabilir.? Yukarıdaki örnek olay dilin toplumsal bir iletişim sistemi olması bağlamında aşağıdakilerden hangisine örnek olarak verilebilir?

A) Örtük nezaket

B) Pozitif nezaket

C) Kolektif bilinç

D) Bağdaştırma

E) Negatif nezaket

2017 Ara Sınav Doğru Cevap: D



Aşağıdaki ifadelerden hangisi dilin ?Dil toplumsal ve ulusal bir kurumdur.? olma özelliğiyle ilişkilidir?

A) Dile doğaya müdahale edilebildiği kadar müdahale edilebilir.

B) Sözlü dil yazılı dilden veya yazılı dil sözlü dilden üstün değildir.

C) Yeryüzünün tarihî veya modern bütün dilleri gerçek anlamda çok gelişmiş sistemlerdir.

D) Dil, konuşurlar için kültürel ve kimlikle ilgili ortak değerleri ifade eder.

E) Dil zamana, coğrafyaya ve toplumsal katmanlara bağlı olarak sürekli değişir ve gelişir.

2014 Dönem Sonu Doğru Cevap: D



Spot BilgilerErginin ifade ettiği gibi insanlar arasında anlaşmayı, iletişimi sağlayan doğal bir araçtır. Onun doğallığı insanlara ulaşım imkânı sağlayan at ve otomobil arasındaki farka benzetilir. Otomobil üzerinde istenen her türlü değişiklik yapılabilir, ancak atın, yaratılış özelliğine uygun biçimde yalnızca beslenmesi ve bakımı yapılabilir. İnsanlar da dile, kendi yasalarının izin ve imkân verdiği ölçüde müdahale edebilirler. Doğal olana, doğal olmayan müdahale karmaşa ve yıkım getirir. Diller sürekli değişir, masanın üzerinde duran elmanın bir saniye veya bir gün sonra aynı elma olmadığı gibi, bugün konuşulan dil ile yarın konuşulacak dil de aynı değildir. Dil insanla, toplumla ilgili bir kurum; bireyselleşme, toplumsallaşma ve ulusallaşma süreçlerinin temelidir.

Dil dendiği zaman insanın ilk aklına gelen, konuşma ve yazma eylemleridir. Ancak gerek yazı dili gerekse konuşma dili, dil bilimsel, genetik, toplum dil bilimsel, siyasal, coğrafi vb. bazen birbiriyle ilintili çok farklı ölçütlere göre değerlendirilmekte ve sınıflandırılmaktadır. Dil bilimsel açıdan diller yapıları, cümle tipleri vb. ölçütlerle sınıflandırılabilir. Dil ulusal ve uluslararası siyasette de çok önemli bir kurumdur, bu nedenle dilin ülke içinde ve dışındaki statüsü önemlidir. Uluslararası ticaret, siyaset, spor vb. farklı alanlarda, Birleşmiş Milletler, NATO, Avrupa Birliği vb. uluslararası kurum ve kuruluşlarda resmî dil ya da çalışma dili olan veya belirli bir coğrafyada resmî statüsü bulunan dillerin prestiji de yüksek olur. Statüsüz dillere karşı ise insanların tutum ve yaklaşımları genellikle olumsuzdur. Hatta resmî statüsü bulunmayan dillerin kimi konuşurları, dillerini gerçek bir dil olduğunu bile düşünmeyebilirler.

Genetik ölçütler dünya dilleri arasındaki köken birlikteliğini esas alır. Dünya dilleri büyüklü küçüklü yüzlerce dil ailesinden oluşur. Ancak dünya nüfusunun büyük bir bölümü yedi sekiz büyük dil ailesinin konuşurlarıdır. Dil yakınlıkları ve akrabalıkları, her zaman geçerli olmamakla birlikte, akraba dillerin konuşurları arasında kültürel ortaklıkların da bulunduğuna işaret edebilir. Örneğin Türkiye ile Azerbaycan yurttaşlarının birbirine çok yakın iki Türkçe değişkeyi konuşuyor olmasının yansımalarını, toplumsal ve siyasal alanda İki devlet tek millet gibi söylemlerle ya da düşünce ve eylem birliği şeklinde ortaya çıktığını görüyoruz. Ya da Fransızca konuşan ülkeler, İngilizce konuşan ülkeler, Slav dilleri konuşan ülkeler gibi yine siyasal, ekonomik vb. içerikli uluslararası dayanışmanın bulunduğuna ancak Hindistan-Pakistan, eski Yugoslavya örneklerinde olduğu gibi kimi zaman din etkeninin, dil etkeninin önüne geçtiğine tanık oluyoruz.

Türkçe dünya dilleri arasında yapı bakımından sondan eklemeli, köken bakımından tartışmalı olmakla birlikte Altay dilleri ailesi içinde yer alır. Türkçe, MS. yüzyıla uzanan belgeleri ve kendisine özgü Run alfabesinin varlığı dolayısıyla Avrupa kıtasında İngilizce, Fransızca, Rusça vd. diller de dâhil olmak üzere, pek çok dilden daha eski yazılı belgelere sahiptir. Türkçe, MS 8. yüzyıldan bu yana bir devlet ve kültür dilidir. Çok geniş bir coğrafyaya yayılan Türk dili dil bilimsel bakımdan her dilde olduğu gibi dallanmış, Ana ve Eski Türkçe dönemlerinden sonra birçok Türk yazı dili ortaya çıkmıştır. Türkiye Türkçesi adı verilen dilimiz, Oğuz dillerinin Azeri Türkçesi ve Gagauzca ile birlikte, batı koluna aittir. Türkiye Türkçesi Anadoluda 11-12. yüzyıllardan sonra gelişen bir yazı dili olarak Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlıca dönemlerinden geçerek bugüne ulaşmıştır. Bugün beş Türk cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu, İran, Çin vb. ülkelerde Genel Türkçenin farklı sözlü ve yazılı değişkeleri konuşulmaktadır. Ancak bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetleri dil bilimsel olarak Eski Türkçeden gelişen dilleri konuşmakta ve yazmaktadırlar. Bununla birlikte, uluslararası kurum ve kuruluşlarda dillerini resmen Azerbaycanca, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Türkmence vb. şeklinde tescil ettirdiklerinden, resmî kaynaklarda Türkçe yalnızca Türkiye Türkçesini ifade etmektedir. Diğer Türk yazı dilleri ise genellikle kendi etnik adları ya da ülke adlarıyla adlandırılmakta ancak bu dillerin Türki (İng. Turkic) niteliği vurgulanmaktadır.

Türkiye Türkçesi ve diğer Türkçe değişkeler en az bin beş yüz yıldır Avrupada konuşulmalarına karşın, Batı bilim ve siyaset dünyasında bir Avrupa dili olarak kabul edilmemekte, Avrupa?ya Endonezya?dan veya Pakistan?dan gelen göçmenlerin dilleriyle aynı statüde, yani göçmen dili olarak değerlendirilmektedir.

Kültür kavramının, insanın ortaya koyduğu, içinde insanın var olduğu bütün gerçekliği kapsayan bir olgu olması, kültür kavramının farklı şekillerde tanımlanmasına neden olur. En kapsayıcı tanımıyla kültür, bir toplumu diğerlerinden farklı kılan davranış kalıpları ve yaşama biçimi; bilgiyi, sanatı, etiği, gelenekleri, hukuku, alışkanlıkları ve toplumsal yatkınlıkları içine alan bir bütün; kısacası, bireylerin topluma kendini kabul ettirebilmek için bilmesi gereken her türlü bilgi, değer ve uygulamalardır. Kültür, toplum tarafından üzerinde uzlaşı sağlanan davranışlar bütünüdür ve bu nedenle toplumlar için bir çeşit ?kolektif bilinç? de oluşturur. ?Kolektif bilinç? bir toplumda ?ortak? olan şeylerin temsilidir. Aynı kültürel davranışlara ve davranış edinme süreçlerine sahip olan insanlar, ortak kavrayış biçimleri ve etkileşim kuralları sayesinde birbirlerini daha iyi anlar, birbirleriyle daha kolay iletişim kurarlar. Ortak kültürel alt yapı ve kolektif bilinç, yaşanan olaylar ve problemler karşısında, insanların benzer stratejiler ve davranış modelleri geliştirmesini de motive ederek toplumun ortak aklını oluşturur. Toplumların, geçmiş yaşamlarından ve tarihten günümüze taşıdıkları ve güncel hayatın içinde de yer bulan gelenek ve görenekleri, doğruyu, yanlışı, haklıyı haksızı ayırma biçimleri olan etik değerleri ve ahlak anlayışları, öğretileri, değer yargıları, sembolleri, dünya görüşleri, dinleri, ilişki örüntüleri ve davranış kalıpları, uygulamaları, teşkilatlanma biçimleri, dilleri, edebiyatları, halk dansları, el sanatları, musikî, minyatür vb. o toplum tarafından üretilen ve kendi millî kimlikleri çerçevesinde belirli bir estetik ve tarz kazanan sanatlar, kültürü oluşturan unsurlardan belli başlılarıdır.

Dil ve kültür arasında birbirini yaratma, birbirinin varlığına ve devingenliğine kaynak ve ortam oluşturma biçiminde organik bir ilişki bulunur. Dil, ?kültürün varlığını ve devamlılığını sağlamak?, ?sözlü ve yazılı kültür ögelerini bizzat yaratmak, ?kültürel ögeleri sonraki nesillere taşımak? vb. işlevleri yerine getiren, kültüre ait en temel unsurlardan biridir. Dil ve kültürel davranışlar arasındaki ilişkiyi tartışan meşhur bir kuram, Whorf Hipotezi ya da SapirWhorf Hipotezi olanak bilinen kuramdır. Bu kurama göre dil, düşünceyi, toplumsal davranışları ve toplumsal davranış örüntülerini belirleyen bir kalıptır. Bu durumda, bir dilin yapısı, o dili konuşanların dünya görüşlerini de belirlemekte ve biçimlendirmektedir. Kültür ve dil arasındaki etkileşimin diğer boyutu ise kültürlerin diller ve dil davranışları üzerinde belirleyici bir rolünün bulunduğu yönündedir. Bir toplumun kültürü, gizli bir toplumsal sözleşme ve örtük kurallar bütünü oluşturarak, o toplumun dil ve iletişim davranışları üzerinde yönlendirici bir etkiye sahip olur. Dil ve toplum ilişkisine gelince, toplumsal statü, yaş, eğitim, toplumsal roller, cinsiyet vb. toplumsal unsurlar, bireylerin dil davranışlarını da belirli oranlarda etkilemektedir. Dil idraki olduğu kadar toplumsal da olan bir süreçtir. Bu nedenle dili biçimlendiren birtakım toplumsal etkenlerden söz etmek ve iletişimi yorumlarken bu etkenleri de dikkate almak gerekir. Toplumsal etkenler, insanları, içinde bulunulan toplumsal duruma uygun konuşma biçimlerini seçilmeye motive eder. Toplumsal unsurların, dil kullanımı üzerinde izlenebilen etkilerini toplum dil bilim incelemektedir.

Püf Noktalar

Kısa Kısa

Doğru - Yanlış Testleri

Aşağıdaki ifadeleri doğru-yanlış şeklinde doldurun. Hatalı bildiğiniz konu başlıklarını tekrar gözden geçirin.

(   ) (Dil türleri ile ilgili); İspanyolca, Birleşmiş Milletler sekreteryasının çalışma dillerinden biridir.
(   ) (Türkçe ile ilgili); Türkçe, yapı bakımından bükünlü dillerdendir.
(   ) (Resmî dil ile ilgili); Yasal statüsü bulunan dildir.
(   ) (Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili); Dil, toplumsal katmanlara göre değişir.
(   ) (Çekimli diller ile ilgili); Üretim ve çekim, sözcük kök veya gövdelerinin sonuna yeni sözcükler yapan eklerin getirilmesi ile olur.
(   ) (Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili); Diller arasında benzerlikler ve ortaklıklar olabilir.
(   ) Türkçenin ilk yazılı belgesi M.S. 687-692 yıllarına tarihlenen Çoyr Yazıtı'dır.
(   ) (Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili); Dilde nedensizlik ilkesi esastır.
(   ) "Her dilin üretim yetisinin sınırlı olması" bilimsel bakımdan dilin özelliklerinden biridir.
(   ) "Ünlü uyumunun olması" Altay dillerinin özelliklerinden biridir.
(   ) "Az konuşulan dilleri canlandırma" yapay dil oluşturma gerekçelerinden biridir.
(   ) "Gagauzca" Avrupa kıtasında konuşulan Ural-Altay dillerinden biridir.
(   ) "Belirli meslek gruplarına ya da toplumsal gruplara özgü olması" ?argo?nun özelliklerinden biridir.
(   ) "İngilizce" Germen dillerinden biridir.
(   ) (Resmî dil ile ilgili); Bir ülkenin tamamında veya bir bölgesinde yönetim dili olarak kullanılan dildir.
(   ) (Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili); Dilde nedensellik ilkesi esastır.
(   ) Çekimli dillerin en belirgin özellikler taşıyanı Arapçadır ; Arapçada çekimler, üçlü, dörtlü ve beşli ünsüz köklerden ?vezin? adı verilen kalıplara göre yapılır.
(   ) (Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili); Dil, hem araç hem malzeme hem de bu aracı ve malzemeyi kullanan sistemdir.
(   ) (Türkçenin gelişim süreci ile ilgili); Günümüzde yaşayan dünya dilleri arasında en eski yazılı belgelere sahip olan dilin Türkçe olduğu savunulmaktadır.
(   ) (Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili); Dil, coğrafyaya bağlı olarak değişir.
(   ) (Dil türleri ile ilgili); Ölçünlü dil, sözlü dilin bir yansımasıdır.
(   ) (Türkçe ile ilgili); Türkçe, söz dizimi bakımından özne-yüklem-nesne grubunda yer alır.
(   ) (Dil türleri ile ilgili); Yazı dili, konuşmanın olduğu gibi yazıya geçmiş biçimidir.
(   ) (Türkçe ile ilgili); Türkçe, akraba olduğu diller arasında yazı dili sayısı en az olan dildir.
Y Y D D Y D D D Y D Y D D D D D D D D D Y Y Y Y

Boşluk Doldurma

Aşağıdaki ifadelerdeki boşlukları doldurun. Hatalı olduğunuz konu başlıklarını tekrar gözden geçirin.

1) Bir dilin veya dil ailesinin tarihî gelişim sürecinde kuramsal olarak var olduğu düşünülen en eski sekline ...........denir
2) Dilde anlamlı en küçük birime ...........denir
3) İnsan dillerinin hayvan seslerinin taklidi esasına dayandığını ileri süren kuram ...........dır
4) Günümüzde yaşayan diller arasında en eski yazılı belgelere sahip olan dil ...........dır
5) Yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan dilleri belirleyen kuruluşun kısa adı ...........dır
6) İlk Türkçe döneminde aileden ilk ayrılan üye ...........dır
7) Türkçenin yapı bakımından dâhil olduğu dil grubu ...........dır
8) Kazakçanın, Karakalpakçanın ve Nogaycanın bağlı bulunduğu Türk yazı dili ...........dır
9) Doğal sınırları, doğu-batı ekseninde, Çin?in batı bölgesinden Avrupa?nın en doğusuna; kuzey-güney ekseninde, İskandinavya ve Kuzey Buz Denizi?nden Güney Afrika?ya, Güney Asya?ya kadar uzanan dil ailesi, ...........dır
10) Belirli bir coğrafi bölgede konuşulan veya bu coğrafyaya özgü olan ve benzer dil bilimsel sistemlerle çevrili değişkeye ...........denir
11) ?Yapay dil? oluşturma gerekçesi ...........dır
12) Budizm için kutsal kabul edilen dil ...........dır
13) Orta İran?da konuşulan ve Divanü Lugâti?t Türk?te Arguca olarak anılan dilin devamı ...........dır
14) Esperanto gibi yapay dillerin icat ediliş nedeni ...........dır
15) Bir dilin tarihî, siyasî, sosyal ve kültürel nedenlerle değişik bölgelerde ses yapısı, şekil yapısı ve kelime hâzinesi bakımından önemli farklarla birbirinden ayrılan kollarından her biridir. şeklinde tanımlanan terim ...........dır
16) Bir dil ailesi içinde yer alan; ancak coğrafî bakımdan ailenin diğer üyelerine komşu ya da yakın olmayan: eldeki dil bilimsel verilere göre herhangi bir dil ailesi içinde yer almayan veya aynı dil ailesi içinde yakın akrabası bulunmayan dillere ...........denir
17) Resmî dilden farklı olarak ulusüstü, uluslararası kuruluşların kendi birimleri arasındaki iletişimde yazılı ve sözlü olarak yaygın biçimde kullandığı dile ...........denir
18) Günümüzde dünya dilleri arasında etkileşimde en cok rol oynayan dil ...........dır
19) İlk Türkçe döneminde Türk dillerinden ayrılan yazı dili ...........dır
20) ?Şimden gerü divanda, dergâhta, bargâhta, çarşıda ve bazarda Türkçeden başka dil konuşulmaya? diyerek ferman çıkaran kişi ...........dır
21) Dilin, ilkel insanın nesneleri sesle anlatmaya çalışmasından doğduğunu savunan kuram ...........dır
1) Ana dil  2) Gösterge  3) Yansıma Kuramı  4) Türkçe  5) UNESCO 6) Ana Bulgarca  7) Sondan eklemeli diller  8) Kıpçak Türkçesi  9) Hint-Avrupa Dilleri  10) Diyalekt  11) İletişim engelinin ortadan kaldırılması  12) Prakrit  13) Halaçça  14) iletişim engelinin kaldırılması ve insanların birbirlerini kolayca anlamalarının sağlanması  15) Lehçe 16) izole dil  17) Çalışma dili 18) İngilizce  19) Çuvaşça  20) Karamanoğlu Mehmet Bey  21) Ding?Dong Kuramı 

Kaynak: www.onlinefotokopi.com

#-

Ünite İle İlgili Çıkmış Sorular

1. Bir dilin veya dil ailesinin tarihî gelişim sürecinde kuramsal olarak var olduğu düşünülen en eski sekline ne ad verilir?

  A) Ağız

  B) Ana dil

  C) Lehçe

  D) Diyalekt

  E) Ölçünlü dil

2017 Tek Ders Doğru Cevap: B



2. Aşağıdakilerden hangisi Hint-Avrupa dilleri arasında ver almaz?

  A) Baltık Dilleri

  B) Latin Dilleri

  C) Slav Dilleri

  D) Kafkas Dilleri

  E) Germen Dilleri

2017 Tek Ders Doğru Cevap: D



3. Dilde anlamlı en küçük birime ne ad verilir?

  A) Varyant

  B) Değişke

  C) Gösterge

  D) Gösterilen

  E) Gösteren

2017 Tek Ders Doğru Cevap: C



4. Aşağıdakilerden hangisi Afroasya (Hami-Sami) dillerinden biridir?

  A) ibranice

  B) Korece

  C) Çeçence

  D) Hırvatça

  E) Boşnakça

2018 Ara Sınav Doğru Cevap: A



5. İnsan dillerinin hayvan seslerinin taklidi esasına dayandığını ileri süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?

  A) Ding Dong Kuramı

  B) Ünlem Kuramı

  C) Güneş Dil Kuramı

  D) Tek Köken Kuramı

  E) Yansıma Kuramı

2018 Ara Sınav Doğru Cevap: E



6. Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bakımdan dilin özelliklerinden biri değildir?

  A) Dilin temelinin ses olması

  B) Dilde nedensizlik ilkesinin esas olması

  C) ilkel dil, gelişmiş dil ayrımının olmaması

  D) Her dilin üretim yetisinin sınırlı olması

  E) Dilin, toplumsal katmanlara göre değişmesi

2018 Ara Sınav Doğru Cevap: D



7. Aşağıdakilerin hangisinde izole diller birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

  A) Tatarca ve Rusça

  B) Norveççe ve Farsça

  C) ibranice ve Arapça

  D) İngilizce ve İspanyolca

  E) Arnavutça ve Gilyak

2018 Ara Sınav Doğru Cevap: E



8. Günümüzde yaşayan diller arasında en eski yazılı belgelere sahip olan dil aşağıdakilerden hangisidir?

  A) Fransızca

  B) İngilizce

  C) İtalyanca

  D) Macarca

  E) Türkçe

2013 Dönem Sonu Doğru Cevap: E



9. Ünlem kuramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  A) Yeryüzündeki bütün diller, tek ana dilden gelişmiştir.

  B) Yeryüzündeki diller, farklı kaynaklardan gelişmiştir.

  C) Dilin doğuşu, insanların duygularını ifade etmesiyle ilişkilidir.

  D) Dil, ilkel insanların nesneleri sesle anlatmaya çalışmasından doğmuştur.

  E) İnsan dilleri, hayvan seslerinin taklidi esasına dayanır.

2013 Dönem Sonu Doğru Cevap: C



10. Resmî dil ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  A) Her resmî dil aynı zamanda devlet dilidir.

  B) Her ülkenin anayasasında resmî dili bildirilmeyebilir.

  C) Bir ülkenin tamamında veya bir bölgesinde yönetim dili olarak kullanılan dildir.

  D) Birleşmiş Milletlerin resmî dilleri ile Avrupa Birliğinin resmî dil sayısı farklıdır.

  E) Yasal statüsü bulunan dildir.

2014 Dönem Sonu Doğru Cevap: A



11. Yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan dilleri belirleyen kuruluşun kısa adı aşağıdakilerden hangisidir?

  A) UNESCO

  B) UNICEF

  C) WHO

  D) UN

  E) EU

2014 Dönem Sonu Doğru Cevap: A



12. Aşağıdaki ifadelerden hangisi dilin ?Dil toplumsal ve ulusal bir kurumdur.? olma özelliğiyle ilişkilidir?

  A) Dile doğaya müdahale edilebildiği kadar müdahale edilebilir.

  B) Sözlü dil yazılı dilden veya yazılı dil sözlü dilden üstün değildir.

  C) Yeryüzünün tarihî veya modern bütün dilleri gerçek anlamda çok gelişmiş sistemlerdir.

  D) Dil, konuşurlar için kültürel ve kimlikle ilgili ortak değerleri ifade eder.

  E) Dil zamana, coğrafyaya ve toplumsal katmanlara bağlı olarak sürekli değişir ve gelişir.

2014 Dönem Sonu Doğru Cevap: D



13. Ünlem kuramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  A) Dilin doğuşu, insanların duygularını ifade etmesiyle ilişkilidir.

  B) Yeryüzündeki bütün diller, tek ana dilden gelişmiştir.

  C) Yeryüzündeki diller, farklı kaynaklardan gelişmiştir.

  D) Dil, ilkel insanların nesneleri sesle anlatmaya çalışmasından doğmuştur.

  E) İnsan dilleri, hayvan seslerinin taklidi esasına dayanır.

2014 Dönem Sonu Doğru Cevap: A



14. Bilimsel bakımdan dilin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  A) Dilin temeli sestir.

  B) Dilde nedensellik ilkesi esastır.

  C) Dil, bir sistemdir.

  D) Dil, toplumsal katmanlara göre değişir.

  E) İlkel dil, gelişmiş dil diye bir ayrım vardır.

2015 Dönem Sonu Doğru Cevap: E



15. İlk Türkçe döneminde aileden ilk ayrılan üye aşağıdakilerden hangisidir?

  A) Yakutça

  B) Kumukça

  C) Kazakça

  D) Ana Bulgarca

  E) Karayca

2015 Dönem Sonu Doğru Cevap: D



Ders Analizi

Son 5 yılda çıkmış soruların ünitelere göre analizi

Ara Sınav Üniteleri

1.Ünite Dil ve Kültür 49 soru

2.Ünite Türk Dilinin Gelişimi ve Tarihsel Dönemleri 20 soru

3.Ünite Ses Bilgisi 46 soru

4.Ünite Biçim Bilgisi 28 soru

Dönem Sonu Sınavı Üniteleri

5.Ünite Cümle Bilgisi 37 soru

6.Ünite Türkçenin Söz Varlığı 25 soru

7.Ünite Diller Arası Etkileşim ve Türkçe 27 soru

8.Ünite Türkçenin Güncel Sorunları 23 soru

Tebrikler. 1. Üniteyi tamamladınız..

Buradaki bilgilerin tümü onlinefotokopi.com TEKKAYNAK ders çalışma kitapçıklarından alıntıdır.

Bu üniteye ait diğer çıkmış sorular ile diğer ünitelerine ait kaynakları ve deneme sınavlarını, Sınav öncesi pratik bilgileri , Doğru Yanlış ve Boşluk Doldurma Testlerini, Çözümlü Sorularıwww.onlinefotokopi.com sitesinden temin edebilirsiniz. onlinefotokopi olarak tüm sınavlarınızda başarılar dileriz.

önceki ders <<-- ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II  sonraki ders -->> TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ II