BORSALARIN YAPISI VE İŞLEYİŞİ ÇALIŞMA KİTAPÇIĞI (MSP203U)

www.onlinefotokopi.com

#-

Ara (Vize) Sınav Öncesi Son Hazırlık - Pratik Bilgiler

Aşağıdaki ifadelerdeki sınava girmeden birkaç saat önce mutlaka ezberleyin. Tamamı çıkmış sorulardan derlenmiştir. Sınav esnasında çok faydasını göreceksiniz.(Altı çizili kelimeler olumsuzdur!! Çok dikkat ediniz.)

1) Herhangi bir yatırım aracının enflasyondan arındırılmış getirisine Reel getiri denir

2) "Türk Ticaret Kanunu kapsamında ortaklığın, aktiflerinin satış fiyatları esas olmak üzere düzenlenen ara bilançosuna göre sermayesinin 1/5?ini yitirmesi" Türkiye?de menkul kıymetlerin borsa kotundan çıkarılmasını gerektiren durumlardan değildir.

3) 2012 yılı verilerine göre, altın talebinin en yüksek olduğu ülke Hindistan

4) Hisse senedi fiyatı için bir defada gerçekleşebilecek en küçük fiyat değişimine Fiyat adımı denir

5) Mal ticaretinin yapıldığı piyasalara Emtia borsaları denir

6) Nominal değerin üzerinde bir fiyatla satılan tahvillere Primli tahvil denir

7) Sermaye piyasası araçlarının değerini ve yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış bilgi, olay ve gelişmelere İçsel bilgi denir

8) Borsa aracılarının, aracı olarak yaptıkları her işlem için müşterilerinden aldıkları komisyona Kurtaj denir

9) Bir hisse senedinin seans içinde işlem görebileceği üst ve alt fiyat limitlerinin ve fiyat adımlarının belirlenmesine esas teşkil eden fiyat Baz fiyat

10) "Altın ihracatının önemli ölçüde azalması" fiziki formda altın yerine, altına dayalı menkul kıymetlere yatırım yapılmasının avantajlarından biri değildir.

11) Hazine bonosu ve devlet tahvillerine genel olarak Devlet iç borçlanma senedi denir

12) Hisse senetleri fiyatlarının halka açıklanan ve açıklanmayan tüm bilgileri yansıttığı piyasa etkinliğine Kuvvetli formda etkinlik denir

13) Bir piyasada, bir seansta ya da belli bir dönemde alınıp satılan menkul kıymet adedine İşlem miktarı denir

14) Yapılan yatırımdan elde edilen faiz gelirinin vade sonunda tekrar yatırıma dönüştürülmediği durumdaki yıllık getiriye Basit getiri denir

15) ABD piyasasında ihraç edilen eurotahvillere Yankee denir

16) Borsa İstanbul Pay Piyasası için temel endeks BIST 100 Endeksi

17) Londra Borsası?nda en aktif şekilde işlem gören hisse senetlerine Alfa grubu denir

18) Hisse senetleri fiyatlarının halka açıklanan tüm bilgileri yansıttığı piyasa etkinliğine Yarı kuvvetli formda etkinlik denir

19) İşlem gören menkul kıymet için fiili işlem fiyatının altında ve üzerinde fiyatlarla, çok sayıda ve yeterli miktarda alış ve satış emrinin bulunmasına Piyasa derinliği denir

20) Alış emirleri arasında en yüksek fiyatlı emrin, satış emirleri arasında ise en düşük fiyatlı emrin öncelikle işlem görmesini gerektiren kural Fiyat önceliği

21) "Senedin piyasa değeri" Türk Ticaret Kanunu?nun 413ncü Madde hükmüne göre, nama ve hamiline yazılı hisse senetlerinde bulunması gereken unsurlardan biri değildir.

22) "Arbitraj yapmak" anonim şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmek, yatırım harcamaları ve diğer orta ve uzun vadeli giderlerini karşılamak üzere nakit temin edebileceği yöntemlerden değildir.

23) Yatırımdan elde edilen faiz gelirinin dönem sonunda aynı oranla tekrar yatırıma dönüştürüldüğü varsayımı ile hesaplanan getiriye Bileşik getiri denir

24) Borsada belirli bir sürede işlem görmüş hisse senetlerinin toplam değerine İşlem hacmi denir

25) Aracı kurum veya aracı kurum çalışanlarının emirlerinin, müşteri emirlerinden daha sonra sisteme girilmesini gerektiren kurala Müşteri emirlerinin önceliği kuralı denir

26) Daha önce ihraç edilmiş menkul kıymetlerin alım satımının gerçekleştiği piyasaya İkincil piyasa denir

27) Hisse senedi piyasasında işlem önceliği açısından temel kural En iyi alıcı en yüksek fiyatı veren, en iyi satıcı en düşük fiyatı veren taraftır.

28) Tahvil ve bono piyasasında işlem yapabilme limiti içerisindeki her bir kademeye Tranş denir

29) Tahvil ve bono piyasasında fiyat ve miktarın girildiği ancak işlem kısmen veya tamamen gerçekleşmezse, işlem görmeyen kısmın ekranda pasif olarak görünmeyerek sistem tarafından otomatik olarak iptal edildiği emir türü Kalanı iptal et emri

30) Sabit getirili menkul kıymetin vade bitiminde anapara ve varsa kupon faizinin, ihraççı tarafından sabit getirili menkul kıymet sahibine ödenmesine İtfa denir

31) Eski pay sahiplerinin yeni ihraç edilecek paylardan öncelikle satın alma haklarına Rüçhan hakkı denir

32) Devletin cari yıl bütçe kanununa dayanarak, bütçe açıklarının finansmanı amacıyla çıkarmış olduğu borçlanma senetlerine genel olarak Devlet iç borçlanma senetleri denir

33) "İç denetim" Sermaye Piyasası Kanunu kurumsal yönetim ilkeleri kapsamındaki konulardan değildir.

34) "Şirketin kuruluşundan itibaren en az 10 takvim yılı geçmiş olması" ortaklık haklarını temsil eden menkul kıymetlerin Borsa İstanbul?da ilk kotasyonu için gerekli şartlardan biri değil.

35) "Borsada pay alım satımına aracılık" Türkiye?de kalkınma ve yatırım bankalarının yapabileceği sermaye piyasası faaliyetlerinden biri değildir.

36) "Şirket yöneticilerinin değişmesi" endekslerin hesaplanmasında kullanılan payların endekslerden çıkarılma nedenlerinden biri değil.

37) Tasarruf sahiplerinin, menkul kıymetleri ihraç eden kurumlarla doğrudan karşılaştıkları piyasalara Birinci el piyasa denir

38) "Arbitraj tahvilleri" tahvil türlerinden değildir.

39) Tahvillerde nakit akımlarının şimdiki değerini, yatırımın başlangıç fiyatına eşit kılan faiz oranına Tahvillerin vade sonu getirisi denir

40) "Merkezileşme" halka açılmanın şirketlere fayda sağladığı konulardan değildir.

41) "Kamuyu Aydınlatma Platformu?na ödenecek kayıt ücreti" ortaklıkların halka arz sürecinde katlanmaları gereken maliyetlerden biri değil.

42) Ulusal pazar için geçerli kotasyon ve işlem görme koşullarını sağlayamayan şirketlerin ve Türkiye?nin çeşitli bölgelerinde faaliyet gösteren KOBİ?lerin paylarının likit, güvenli ve şeffaf bir ortamda işlem görmesini sağlamak amacıyla kurulan pazar ikinci ulusal pazar

43) "Altının elastik bir arz yapısının olması" altın bulundurmanın temel nedenlerinden biri değil.

Kaynak: www.onlinefotokopi.com

#-

Ünite 1 : Borsa, Menkul Kıymet Borsaları ve İMKB

Kaynak: www.onlinefotokopi.com

Kaç Defa Soruldu?

İkincil piyasalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? 3  defa soruldu

Aşağıdakilerden hangisi işlem gören menkul kıymetler için fiili işlem fiyatının altında ve üstünde fiyatlarla, çok sayıda ve yeterli miktarda alım ve satım emrinin bulunmasını ifade eder? 2  defa soruldu

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye?de menkul kıymetlerin borsa kotundan çıkarılmasını gerektiren durumlardan biri değildir? 2  defa soruldu

Borsaların, halka açılmayı kolaylaştırarak küçük tutarlarda tasarrufları bulunanların da sermaye piyasalarına yönelmelerine olanak sağlaması hangi fonksiyonu ile ilgilidir? 2  defa soruldu

Finansal piyasalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? 2  defa soruldu

Mal ticaretinin yapıldığı piyasalara ne ad verilir? 2  defa soruldu

Sermaye piyasası araçlarının değerini ve yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış bilgi, olay ve gelişmelere ne ad verilir? 2  defa soruldu

Sık sorulan soruların hangi yıllara ait olduğunu görmek için özetin sonundaki çıkmış soruları inceleyiniz.

Kısa Özet

Piyasa, alıcı ve satıcıların karşılaştığı her türlü ortama verilen addır. Piyasalar reel piyasalar ve finansal piyasalar olarak iki temel grupta toplanabilir. Finansal piyasaları, çeşitli kıstaslara göre şu şekilde sınıflandırmak mümkündür: Birincil piyasalar ikincil piyasalar; borç piyasaları öz sermaye piyasaları; organize piyasalar organize olmamış piyasalar; para piyasaları sermaye piyasaları; spot piyasalar vadeli piyasalar. Finansal piyasalarda değişik amaçlarla işlem yapan kişiler ve kurumlar; yatırımcı, spekülatör, arbitrajcı ve hedger olarak gruplandırılabilir. Etkin piyasa çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu ve bunların tek başlarına piyasayı etkileyecek bir paya sahip olmadığı piyasadır. Piyasa etkinliği; zayıf formda etkinlik, yarı kuvvetli formda etkinlik, kuvvetli formda etkinlik şeklinde üç düzeyde tanımlanmaktadır. Borsa, reel ya da finansal varlık alıcı ve satıcılarının karşılaştığı kamuya açık piyasalara verilen addır. Menkul kıymetlerin alınıp satıldığı piyasalara menkul kıymet borsaları denilmektedir. Borsaların başlıca ekonomik işlevleri; likidite sağlama, piyasada tek fiyat oluşturma, güven oluşturma, ekonomide barometre olma, mülkiyeti tabana yayma ve semayeye hareketlilik kazandırma ve sanayide yapısal değişikliği kolaylaştırma olarak sayılabilir. Avrupa?da ilk borsa 1487?de Anvers?te kurulmuştur. 16. yüzyıl içinde Paris ve Londra; 17. yüzyılda Berlin, Basel; 18. yüzyılda Viyana, New York; 19. yüzyılda Brüksel, Roma, Milano, Madrid, İstanbul ve Tokyo borsaları kurulmuştur. Menkul kıymet borsaları esas olarak 19. yüzyılda yatırım alanı arayan sermayenin çoğalması, anonim şirketlerin artması, deniz aşırı yatırımların ve deniz ticaretinin gelişmesi sonucunda gelişim göstermiştir. Bugün başta gelişmiş ülkeler olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde çeşitli yasal statüde, çeşitli büyüklük ve gelişmişlik düzeyinde faaliyet gösteren ve ülkelerin ekonomik gelişimde önemli rol oynayan borsalar oluşmuştur. Borsalar büyüklük ve gelişmişlik özellikleri dikkate alınarak farklı şekillerde sınıflandırılabilir. Örneğin süper borsalar, büyük borsalar, orta büyüklükteki borsalar ve küçük borsalar gibi. Diğer bir sınıflandırma da Dünya Bankası tarafından kişibaşına GSMH dikkate alınarak yapılan sınıflandırmadır. Kişi başına geliri yüksek gelir düzeyinde olan ülkelerin sermaye piyasaları gelişmiş piyasa, altında olanları da gelişmekte olan piyasalar olarak sınıflandırılmaktadır. Türkiye?deki organize menkul kıymet piyasalarının başlangıcı 19.yüzyılın ikinci yarısına kadar dayanmaktadır. Osmanlı İmparatorluğunca, Kırım Savaşının getirdiği harcamaları ve savaş sonrası yatırımları finanse etmek üzere tahviller ihraç edilmesi ikincil piyasaya ihtiyacı artırmıştır. İlk menkul kıymetler piyasası ?Der Saadet Tahvilat Borsası?adıyla 1866 yılında kurulmuştur. 1929 yılında çıkarılan bir yasayla ?İstanbul Menkul Kıymetler Borsası? adı altında borsa kurulmuş; ancak borsa 1929 Krizi ve 2. Dünya Savaşı nedeniyle önemli bir gelişme gösterememiştir. 1950?den itibaren ülkede liberal politikaların uygulanması, çok ortaklı şirketlerin kurulması, devletin tasarruf bonoları ihraç etmesi ikincil piyasaya ihtiyacı artırmıştır. 1970?li yılların sonlarında faiz oranlarının enflasyonun altında kalması nedeniyle ortaya çıkan bankerler ve yaşanan bankerler krizi sermaye piyasasının düzenlenmesi yönündeki çalışmaları hızlandırmıştır. 1981 yılında çıkarılan 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve takip eden düzenlemelerden sonra 1986 yılında İMKB faaliyete başlamıştır. İMKB, faaliyete başladığı 1986 yılından itibaren hızlı bir gelişim sürecine girmiştir. Bununla birlikte gelişen piyasalar içinde halen hak ettiği gelişimi gösteremediği görülmektedir. Dünya Borsalar Federasyonuna üye ülke sıralamasında İMKB, işlem gören şirket sayısı dikkate alındığında 29. sırada, piyasa değeri dikkate alındığında 28. sırada, işlem hacmi dikkate alındığında 19. Sıradadır. İMKB, Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında 91 sayılı KHK uyarınca kurulmuş, yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak kullanan ve Sermaye Piyasası Kurulu?nun gözetim ve denetimi altında olan, tüzel kişiliğe sahip bir kamu kurumudur. İMKB; Genel Kurul, Yönetim ve Denetleme Kurulu ile Komiteler ve Borsa Başkanı ile Borsa Başkanı? na bağlı Başkanlık Teşkilatından oluşur.

Kısa Kısa

• Piyasa, alıcı ve satıcıların karşılaştığı her türlü ortama verilen addır. Bir ekonomide çok sayıdaki piyasayı reel piyasalar ve finansal piyasalar olarak iki temel grupta toplamak mümkündür. Reel piyasaları; mal ve hizmet alım-satımının yapıldığı mal ve hizmet piyasaları ile mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılan üretim araçlarının alınıp satıldığı piyasalar oluşturur. Finansal piyasalar ise, fon açığı veren birimlerle fon fazlası veren birimlerin karşılaştığı ve fon transferinin gerçekleştiği piyasalardır. Finansal piyasalara fon sunanların, sundukları fon karşılığında, fon talebinde bulunanlardan aldıkları varlıklara finansal varlık denir. Finansal piyasalar finansal varlıkların alıp satıldığı piyasalar olarak da tanımlanabilir. Finansal piyasalara işlerlik kazandıran kurumlarının başında ise borsalar gelmektedir. Borsalar işlem gören varlık türüne göre adlandırılır. Hisse senedi, bono ve tahviller gibi finansal varlıkların işlem gördüğü piyasalara menkul kıymetler borsaları; döviz alış-verişinin yapıldığı piyasalara döviz borsaları; mal ticaretinin yapıldığı piyasalara emtia borsaları; altın, gümüş, platin gibi madenlerin işlem gördüğü piyasalara kıymetli maden borsaları denir.
• FİNANSAL PİYASALAR
Bir ekonomide var olan üç temel birim hanehalkı (bireyler), işletmeler ve devlettir. Günümüzde bu birimlere yabancılar da ilave olmuştur. Finansal piyasaların gittikçe globalleştiği günümüzde diğer ülke kişi ve kurumlar da her geçen gün artan bir biçimde finansal piyasalarda yer almaktadır.Ekonomik birimlerin her zaman tasurruflarını yatırıma dönüştürme olanakları yoktur. Tasarrufların yeterli miktarda olmaması, yeterli fırsatların olmaması, riske karşı tutumların farklı olması ve benzeri nedenlerle tasarruf sahiplerinin tasarruflarını yatırımlara dönüştürmeleri çoğu zama mümkün olmamaktadır. Günümüz piyasa ekonomilerinde tasarrufta bulunan birimlerle yatırım yapan birimler farklı birimlerdir. Ekonomik gelişim ve refah düzeyinin artması için tasarruf eden birimlerle (fon arz eden birimler) yatırım yapacak birimlerin (fon talep eden birimler) karşılaştırılması, dağınık halde bulunan tasarrufların bir araya getirilerek, yatırım yapacak birimlere, güven ortamı içinde aktarılması gerekir. Finansal piyasalar ekonomik birimlerin karşılaştığı ve bu birimler arasında fon akışının gerçekleştirildiği ortamlardır. Dolayısıyla finansal piyasalar; fon arz edenlerle fon talep edenlere fayda sağlarken diğer taraftan ülke ekonomisine de fayda sağlayarak refah düzeyinin artmasında anahtar rol oynamaktadır. Finansal piyasalarda fon arz ve talebinin etkin bir biçimde karşılaşabilmesinde yardımcı aracı kuruluşlara, finansman ya da yatırım araçlarına ve piyasaların sağlıklı ve güven içinde işleyebilmesi için çeşitli yasal düzenlemelere ihtiyaç vardır. Bu unsurların tümü bir ülkenin finansal sistemini oluşturur. Finansal piyasalar farklı açılardan sınıflandırılabilir.
• Finansal varlıkların ilk kez alınıp satılmasına göre;
Birincil ve İkincil Piyasalar: Birincil piyasa yeni çıkarılmış tahvil, hisse senedi gibi menkul kıymetlerin şirketler ya da hükümetler tarafından ilk alıcılara satıldığı finansal piyasadır. İkincil piyasa ise daha önce çıkarılmış menkul kıymetlerin ikinci elden alınıp satıldığı finansal piyasadır. İkincil piyasalarda menkul kıymetler, bu menkul kıymetleri ihraç eden şirketlerden bağımsız bir şekilde, şirketebir fon girişi olmadan alınır ve satılırlar. Chicago Borsası, New York Borsası ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası gibi borsalar daha önce çıkarılmış menkul kıymetlerin alınıp satıldığı ikincil piyasalardır. Menkul kıymetler ikincil piyasada alınıp satıldığında bu menkul kıymetleri ihraç eden şirketlere fon girişi olmaz; sadece tasarruf sahipleri arasında fon akışı olur. Menkul kıymetler sadece birincil piyasada işlem gördüğünde ihraççı şirketlere fon girişi olur. İkincil piyasaların şirketlere katkısı; finansal araçların satışını kolaylaştırmasıdır. İkincil piyasalar ya da ikincil piyasanın kurumları olan borsalar, finansal araçların daha likit olmasını sağlarlar. Likidite, finansal araçların çabuk, kolay ve değerini kaybetmeden paraya çevrilebilmesi özelliğini ifade eden bir kavramdır. Likidite sağlamanın yanında ikincil piyasalar menkul kıymeti ihraç eden firmanın birincil piyasada satacağı menkul kıymetin fiyatını belirler. Birincil piyasada menkul kıymeti satın alacak firmalar, bu menkul kıymetleri ihraç eden firmalara yalnızca ikincil piyasada oluşan fiyatı ödemek isteyecektir. İkincil piyasalarda fiyatlar ne kadar yüksekse birincil piyasada menkul kıymetini satan firma o kadar yüksek fiyatla ihraçta bulunacak, böylece eline geçecek sermaye miktarı da o kadar fazla olacaktır.
• Finansal Piyasaların Etkinliği
Finansal piyasaların etkinliği kavramı ilk olarak 1970 yılında ortaya çıkmıştır. Etkin piyasa; çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu ve bu alıcı ve satıcıların tek başlarına yaptıkları alım satım işlemlerinin piyasayı etkileyecek bir paya sahip olmadığı piyasadır. Etkin bir finansal piyasada menkul kıymetlerle ilgili tüm bilgiler düşük maliyetlerle ve kolaylıkla sağlanabilir. Aynı zamanda ekonomik, politik ve sosyal yapıdaki değişikler piyasaya derhal yayılır. Etkin piyasalarda alım satımla ilgili maliyetler çok düşük olup, bu tür piyasaların kurumsal yapısı çok gelişmiştir. Etkin piyasalarda düzenleyici ve denetleyici düzenlemeler piyasalarının istikrarlı çalışmasını sağlamaktadır. Günümüz ekonomilerinde bu koşulların sağlandığı bir piyasanın var olduğu söylenemez. Etkin bir piyasada menkul kıymet fiyatları yeni gelen bir bilgiye göre çok kısa sürede ayarlanır ve fiyatların menkul kıymet hakkındaki bütün bilgileri yansıttığı kabul edilir. Menkul kıymet yatırımcıları içinde bulundukları piyasanın etkinlik derecesine göre alım satım stratejileri geliştirmektedirler. Piyasalarda etkinlik arttığı ölçüde menkul kıymet fiyatları da o derecede doğru belirlenecektir.
• BORSALAR VE MENKUL KIYMET BORSALAR!
Borsa, en geniş anlamıyla, ticaret ya da finansal işlemlerle uğraşan kişilerin bir araya geldikleri kamuya açık piyasalara verilen addır. Borsa ismi, Belçika?nın başkenti olan Brüksel?de para ticaretiyle uğraşan Van der Burse ailesinin, cephesi üç kese figürlü arma ile süslenmiş konağından gelmektedir. 15. yüzyılda çevre kentlerden gelen tacirler alışveriş ve döviz, senet işlemlerinde, ?Hotel des Burses? adlı bu konakta gerçekleşen işlem fiyatlarını referans almışlardır. Bu konağın ün kazanmasıyla, Kıta Avrupa?sının başka merkezlerinde kurulan benzeri yerlere de ?Borsa? adı verilmeye başlanmıştır. Her türlü varlıkla ilgili borsa oluşturulabilir ve borsalar işlem gören varlık türüne göre adlandırılır. Hisse senedi, bono ve tahviller gibi finansal varlıkların işlem gördüğü piyasalara menkul kıymetler borsaları; döviz alışverişinin yapıldığı piyasalara döviz borsaları; mal ticaretinin yapıldığı piyasalara emtia borsaları; altın, gümüş, platin gibi madenlerin işlem gördüğü piyasalara kıymetli maden borsaları denir. Menkul Kıymet Borsalarının Ekonomiye Katkıları Piyasa ekonomisinin vazgeçilmez kuramlarından biri olan borsaların ekonomiye katkıları aşağıdaki başlıklar altında ifade edilebilir. Likidite Sağlama: Borsalar kişi ya da kuramların ellerindeki menkul kıymetlerin en kolay paraya çevrildiği yerlerdir. İhraçtan veya ikincil piyasadan menkul kıymet satın alan yatırımcılar ellerindeki menkul kıymetleri satmak istediklerinde satmakta güçlük çekerlerse tekrar menkul kıymet satın almak istemeyeceklerdir. Daha önemlisi, kısa veya uzun bir süre sonra paraya ihtiyaç olan yatırımcılar fonlarını menkul kıymetlere yatırmayacaklardır. Borsanın likidite sağlama fonksiyonu piyasaya yeni kaynakların yöneltilmesini de kolaylaştıracaktır. Borsanın likidite derecesi üç kriterle ölçülmektedir. Bunlar derinlik, genişlik ve esnekliktir. Piyasa derinliği; işlem gören menkul kıymet için fiili işlem fiyatının altında ve üzerinde fiyatlarla çok sayıda ve yeterli miktarda alış ve satış emirlerinin bulunmasıyla ilgilidir. Derinliği olan piyasalar; alım ve satım işlemlerinin menkul kıymetin gerçek değerine yakın fiyatlara ulaşmasını sağlayarak yatırımcının kaybetme riskini en aza indirir. Piyasa genişliği; menkul kıymetle ilgili alış ve satış emirlerinin hacmini ifade eder. Piyasa genişliği piyasanın likiditesini artıran bir faktördür. Hacim ne kadar genişse alım satımda menkul kıymetin gerçek değerine yakın bir değeri bulması kolaylaşır. Piyasa esnekliği; piyasada işlem gören menkul değerlere ait emirlerin geçici olarak artıp azalmasına bağlı olarak piyasa dengesinin bozulması sonucunda piyasaya hızla yeni emirlerin gelmesi ve kısa zamanda piyasayı yeniden dengeye sokacak bir özelliğin olmasıyla ilgilidir.
• Piyasada Tek Fiyat Oluşturma: Borsalar, çok sayıda alıcıyı ve satıcıyı bir araya getirerek tek bir fiyatın oluşmasını en iyi şekilde sağlayan ortamlardır. Borsa bültenlerinin yayınlanmasıyla da, borsada oluşan fiyatlar bir ülkenin, hatta dünyanın her yerinde uygulanabilir hale gelmektedir. Menkul kıymet işlemleri organize olmayan piyasalar da bile olsa, bu işlemlerde fiyatlar borsada oluşan fiyatları baz alacağı için borsalar doğru fiyatlandırmada önemli rol oynayacaklardır. Böylece, küçük tasarruf sahiplerinin fiyat konusunda aldatılma olasılığı engellenmiş olmaktadır.
Güven Oluşturma: Menkul kıymet borsalarında bir menkul kıymetin işlem görebilmesi bazı koşullara bağlıdır. Özellikle yatırımcıların korunması amacıyla borsada işlem görecek menkul kıymetlerin kotasyon işlemlerinin yapılması gereklidir. Borsa yönetimince belirlenecek kurallar çerçevesinde, işletmelerin geçmiş dönem faaliyetleri incelenerek, yatırımcıların kandırılması veya zarara sokulmaları önlenmeye çalışılır. Ayrıca borsada alınan tedbirlerle fiyatlardaki dalgalanmalar ve spekülatif oyunlar önlenmeye çalışılmaktadır. Bu tür uygulamalar piyasaya olan güveni artırmaktadır. Ekonomide Barometre Olma: Borsalarda çok sayıda menkul kıymet işlem görmekte ve fiyatlar da sürekli kamuoyuna duyurulmaktadır. Dolayısıyla borsada işlem gören menkul kıymetleri ihraç eden kurumlar yakından izlenebilmektedir. Eğer şirket başarılı ise hisse senetlerine olan talep artarak hisse senedi fiyatı yükselirken; başarılı değilse talep düşerek hisse senedi fiyatı düşecektir. Böylece borsada oluşan fiyatlar tasarruf sahipleri, şirketler ve iktisatçılar için çok yararlı bir gösterge olabilecektir. Bunun yanında makro ekonomi açısından da borsalar barometre görevi görürler. Ülkedeki büyüme, enflasyon, yatırımlar gibi durumların en iyi gözlenebileceği yerler borsalardır. Ayrıca borsa; faiz oranları, döviz fiyatları gibi faktörlerle yakın ilişki içinde olduğundan bunların da gözlemlenmesi ve yorumlanmasında yardımcı olur. Mülkiyeti Tabana Yayma : Borsalar, halka açılmayı ve bu yolla sermayenin tabana yayılmasını teşvik eder. Etkin ikinci el piyasalarda çok sayıda tasarruf sahibine, küçük miktarlarda satış yapılarak sermayenin tabana yayılması mümkün olur. Borsalar, halka açılmayı ve pazarlamayı kolaylaştıran aracı kurumlar olmaktadır. Bu durumda sermaye mülkiyeti topluma yayılmakta ve küçük tasarruflar büyük teşebbüslere ortak olabilmektedir. Semayeye Hareketlilik Kazandırma ve Sanayide Yapısal Değişikliği Kolaylaştırma: Şirketlerin başarı durumları borsadaki hisse senedi fiyatlarına yansıyacaktır. Borsalarda etkinlik arttığı ölçüde işletme ile işletmenin hisse senetlerinin borsa fiyatları arasında etkileşim artacaktır. Borsada menkul kıymetlerinin değeri sürekli artan işletmelerin piyasa değerlerinin yükselmesi, diğer yatırımcıların da ilgisini çekerek sermayenin o işletmenin menkul kıymetlerine yönelmesine olanak sağlayacaktır. Piyasa değeri artan işletmeler ise kolayca fon sağlamanın yanında, düşük maliyetle fon bulma şansına da sahip olacaklardır.
• DÜNYADA MENKUL KIYMET BORSALARININ GELİŞİMİ
Borsanın tarihi çok eski devirlere dayanmaktadır. Bu devirlerde çeşitli yerlerde kurulan pazar ve panayırlarda her çeşit ticari mallar ve kıymetli madenler alınıp satılmakta idi. Pusulanın keşfi ile deniz aşırı ticaret gelişmiş, İngiltere, İtalya ve Hollanda gibi denizci ülkelerde birçok ticari merkezler kurulmuştur. Ticari merkezlerin kuruluşu, ticaretin gelişimi, ticari senetlerin ve kredi belgelerinin kullanımına neden olmuş; bu belgelerin alım ve satımını yapan aracıları ortaya çıkmıştır. Zamanla para ticareti yapan bu birimler ellerindeki senetleri tasarruf eden birimlere satarak, senetlerin el değiştirme işlemini başlatmışlardır. 1487 yılında finansal varlıkların el değiştirme işlemlerini disipline etmek, belirli mekanlarda, belirli kurallara bağlı olarak işlemlerin gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Avrupa?nın en eski kentlerinden biri olan Anvers?te ilk borsa kurulmuştur. 16. yüzyılda Hollanda?nın Amsterdam Borsası bu borsanın yerini almıştır. Aynı yüzyılın sonlarında ve takip eden yüzyıllarda Avrupa?nın diğer ülkelerinde de borsalar ortaya çıkmıştır. Menkul kıymet borsalarının yaygınlık kazanmasında en önemli etken ticaretin ve vadeli satışların artması olmuştur. 16. yüzyılda Paris ve Londra; 17. yüzyılda Berlin, Basel; 18. yüzyılda Viyana, New York; 19. yüzyılda Brüksel, Roma, Milano, Madrid, İstanbul ve Tokyo borsaları kurulmuştur. Menkul kıymet borsaları esas olarak 19. yüzyılda yatırım alanı arayan sermayenin çoğalması, anonim şirketlerin artması, deniz aşırı yatırımların ve deniz ticaretinin gelişmesi sonucunda gelişim göstermiştir. Ticaretin ve sanayinin gelişmesiyle borsada işlem yapanlar arasında uzmanlaşma ve meslek dayanışması artmış, birlikler kurulmuş, hile ve dolandırıcılığa açık olan borsa işlemlerinin disiplin altına alınması amacıyla yasal düzenlemeler ve organize olma gereği doğmuştur. Bugün başta gelişmiş ülkeler olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde çeşitli yasal statüde, çeşitli büyüklüklerde ve gelişmişlik düzeylerinde faaliyet gösteren ve ülkelerin ekonomik gelişimde önemli rol üstlenen borsalar oluşmuştur. Yasal statüleri açısından menkul kıymet borsaları, devlet ve yarı devlet borsaları ve özel borsalar olarak iki temel grupta toplanabilir. Devlet ve yarı devlet borsaları; genellikle yasayla kurulan, yönetimi resmi aracıların oluşturduğu, kurullara bağlı olan borsalardır. Bu tür borsalarda aracı kurumların ve komisyon oranlarının belirlenmesi devlet tarafından olmaktadır. Kıta Avrupa?sındaki menkul kıymet borsaları bu özelliktedir.
• New York Borsası
ABD?de organize olmuş 9 adet menkul kıymet borsası bulunmaktadır. Bunlardan New York Stock Exchange (NYSE) ve American Stock Exchange(AMEX) ulusal borsa, diğerleri bölgesel borsadır. ABD?de ayrıca 3 adet vadeli ve opsiyon borsası vardır. Gönüllü bir dernek şeklinde kurulan New York Borsası?nda yönetim kurulu borsa üyeleri tarafından seçilmiştir. Yönetim Kurulu bir taraftan üye firmaları temsil ederken diğer taraftan kamuyu temsil etmektedir. Yönetim kurulu borsaya üye alımına, bütçe tekliflerinin hazırlanmasına, yeni şirketlerin borsaya kotasyonlarına, borsanın sağlıklı bir şekilde faaliyet göstermesine yönelik kararlar almaktadır. Borsa üyeleri, Dünyanın en gelişmiş iletişim araçları ile donanmış ofislerinde görev yapmaktadır. New York Borsası üyeleri; komisyoncular (Brokers), spesiyalistler ve tacirler (Dealers) olmak üzere üç grupta toplanır. Brokerlar, yatırımcıların işlem emirlerini, bu işlemleri yerine getirmesi için spesiyalistlere veren ve karşılığında komisyon alan kişilerdir. Spesiyalistler ise, kendilerine verilen hisse senetlerinde piyasa oluşturmak için kendi hesaplarına alım ve satım yapan ve müşteri emirlerini kendilerine getiren brokerların, brokerliğini yapan üyelerdir. Dealerler da, kendi nam ve hesaplarına alım-satım yapabilen üyelerdir. Borsada 2010 yılı verileriyle 2317 şirketin menkul değerleri işlem görmektedir. ABD menkul kıymet piyasasının Yüzde 85?i NYSE?de işlem görmektedir. Menkul kıymetlerini, New York Borsasına kote ettirmek isteyen şirketlerin; önemli derecede aktif varlığa ve kazanç gücüne sahip olması, faaliyet alanının ulusal çıkarlara uygun olması, faaliyetlerini sürdürdüğü sektörün genel durumunun ve şirketin ilgili sektördeki durumunun istikrarlı olması, hisse senetlerinin geniş kitlelere dağıtılabilecek sayıda olması, bilançolarının bağımsız muhasebeciler tarafından, borsanın saptayacağı şekilde denetlenmiş olması ve her hisse senedi sahibine yönetiminde söz hakkı tanıyacak biçimde olması gibi işlemleri yapmış olmaları gerekmektedir. New York Borsasının 2010 tarihi itibariyle kotasyon koşulları; Bir evvelki yıldaki vergi öncesi karın en az 10 milyon Dolar olması, Önceki iki yılda vergi öncesi karın en az 2 milyon Dolar olması, Toplam varlıkların en az 75 milyon Dolar olması, Hisse senetlerinin toplam piyasa değerinin en az 50 milyon Dolar olması,Halkın elinde en az 1,1 milyon adet hisse senedi bulunması, 100 ve daha fazla hisse senedi olan kişi ve kuramların sayısının 400?den fazla olması gibi özetlenebilir. Bu koşulları sağlayamayan şirketler borsa kotundan çıkarılmaktadır. NYSE?de 1366 üye bulunmaktadır ve bu sayı 1953 yılından beri de değişmemiştir. Üyeler uzmanlık durumlarına göre; komisyon brokerları, salon brokerları, salon işlemcileri ve uzmanlar olarak isimlendirilirler.

şimdi bu konu ile ilgili çıkmış sorulara göz atalım;

Aşağıdakilerden hangisi organize olmayan bir borsadır? A) Londra Borsası B) Amerikan Borsası C) New York Borsası D) Tokyo Borsası E) Nasdaq Borsası 2014 Ara Sınav Doğru Cevap: E





Aşağıdaki borsaların hangisinde hisse senetleri Alfa, Beta, Gamma ve Delta olarak gruplandırılmıştır? A) New York Borsası B) Amerikan Borsası C) Nasdaq Borsası D) Tokyo Borsası E) Londra Borsası 2014 Ara Sınav Doğru Cevap: E





• Londra Borsası
Londra, tarih boyunca Dünyanın finans merkezi olmuş ve bu özelliğini halen sürdürmekte olan bir şehirdir. Bu özelliği ile Londra Borsası menkul kıymet borsaları arasında en büyük borsalar arasında yer almaktadır. Londra Borsası 300 yılın üzerinde bir geçmişe sahiptir. Modern anlamda ilk organize borsa Londra?da 1801 yılınında kurulmuştur. Londra Borsası?nda, dünyanın en büyük borsaları arasındaki yerini koruması için çok önemli değişiklikler yapılmış, bu girişim ile uluslararası rekabette çok önemli avantajlar sağlanmıştır. 1986 yılında Büyük Patlama (Big Bang) diye anılan düzenlemeler ile sermaye piyasasına yönelik önemli değişikliklerle; banka ve diğer finansal kurumlara aracılık yapma fırsatı getirilmiş, komisyonlar serbest bırakılmış, işlem yapan kuramlara hem brokerlik hem de dealerlık yapma imkânı sağlanmış, işlemlerin yüz yüze yapılması yerine bilgisayar ve telefonlar aracılığıyla yapılması sağlanmıştır. Borsanın yönetiminden sorumlu olan borsa konseyi, yerini 1991 yılında yapılan düzenleme ile aralarında borsanın yöneticileri ve üyelerinden oluşan bir yönetim kurulu ile değiştirmiş, ticari ünvanını ise Londra Borsası (London Stock Exchange-LSE) olarak belirlemiştir. 1995?ten sonra borsalar arası rekabet ve alternatif işlem sistemleri, Londra Borsası?nın yeni bir işlem sistemine geçmesi yönünde çalışmalara yönlendirmiştir. 2000 yılında Borsa kâr amaçlı bir şirkete dönüştürülmüş, 2001 yılında kendi Borsasında halka açılması yönünde karar alınmıştır. Artık bir şirket yapısına kavuşan ve halka açık bir şirket olan Londra Borsası, rakipleri ve diğer yatırımcılar için de yatırım yapılabilir hale gelmiştir. Londra Borsası, 2007 yılında İtalya Borsası?nı satın almış, ardından oluşan Londra Borsası Grubu büyümesini devam ettirmektedir.

şimdi bu konu ile ilgili çıkmış sorulara göz atalım;

Londra Borsası?nda en aktif şekilde işlem gören hisse senetlerine ne ad verilir? A) Beta grubu B) Gamma grubu C) Delta grubu D) Lamda grubu E) Alfa grubu 2013 Ara Sınav Doğru Cevap: E





• Amerikan Borsası
New York Borsası?nın kurulması yönünde bir grup broker?in 1792 yılında kendi aralarında alım satım yapmalarını öngören \"ButtonwoodTree\" anlaşmasının imzalanmasının yanı sıra, diğer bir grup komisyoncu da New York?un finans merkezinde borsa dışı yeni bir pazar oluşturdular. \"KerbBrokers\" olarak nitelendirilen bu komisyoncular, 1921 yılında Amerikan Borsası?nın kurulmasında öncü rol oynadılar. AMEX veya Amerikan Borsası olarak adlandırılan bu Borsa?da 796 şirketin 950 menkul kıymeti işlem görmektedir. Amex?te küçük ve yeni kurulmuş işletmelerin menkul kıymetleri işlem görmektedir. ABD?nin ikinci büyük borsası olan Amerikan Borsası ile New York Borsası, ABD içindeki toplam menkul kıymet alım satım hacminin Yüzde 90?ına sahiptirler. AMEX? de müşteri alım-satım emirleri düzenli veya yardımcı üyelere verilmektedir. Ayrıca bankalar da bu emirleri kabul edebilmektedir. Bankalar borsa üyeleri değillerdir; ancak borsaya üye firmalara bu emirleri ileterek yatırımcılara yardımcı olmaktadırlar. Avrupa borsalarının en büyüğü Paris?te yer alan Euronext Borsasıdır. Bu borsa Hollanda, Belçıka, Fransa ve Portekiz?in bir araya geldiği bir borsadır.
• TÜRKİYE?DE MENKUL KIYMET BORSALARININ GELİŞİMİ
Türkiye?deki organize menkul kıymet piyasalarının kökleri 19.yüzyılın ikinci yarısına kadar uzanmaktadır. İlk menkul kıymetler piyasası Kırım Savaşı?nı takiben 1866 yılında Osmanlı İmparatorluğu zamanında kurulmuş olan ?Der Saadet Tahvilat Borsası?dır. Osmanlı İmparatorluğunca, Kırım Savaşının getirdiği harcamaları ve savaş sonrası yatırımları finanse etmek üzere önemli miktarlarda tahviller ihraç edilmiştir. Osmanlı İmparatorluğunun ihraç etmiş olduğu tahviller için İstanbul?da kısa sürede ikincil piyasa oluşmuştur. Bu piyasada genellikle Galata semtinde oturan gayrimüslüm bankerler tarafından işlemler yürütülmüştür. Bu bankerlerin ve Osmanlı İmparatorluğundan alacaklı olan devletlerin katkısıyla kurulan Der Saadet Tahvilat Borsası ilk resmi Osmanlı borsasıdır. Borsada genellikle Alman, Fransız ve İngiliz şirketlerinin hisse senetleri ve tahvilleri işlem görmekteydi ve borsa 20. Yüzyıl başlarında Londra?dan sonra Avrupa?nın en önemli borsası haline gelmişti. Osmanlı ekonomisinden yüksek getiri sağlamayı amaçlayan Avrupalı yatırımcılar için de bir araç olan bu Borsanın adı 1906 yılında ?Esham ve Tahvilat Borsası? olarak değiştirilmiştir. Avrupa?nın aktif bir piyasası olarak faaliyet gösteren borsa, İmparatorluğun yıkılmasıyla canlılığını yitirmiş, 1. Dünya Savaşı sırasında da kapanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti?nin kuruluşundan sonra 1929 yılında çıkarılan 1447 sayılı ?Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsaları Kanunu\" ile sermaye piyasalarının, ?İstanbul Menkul Kıymetler Borsası? adı altında organize olması sağlanmıştır. Ancak, 1929 Krizi ve 2.Dünya Savaşı?nın çıkması, henüz hareketlenmeye başlamakta olan Türk iş dünyasını olumsuz etkilemiş ve borsanın başarısını gölgede bırakmıştır. 1960?lı yıllara kadar borsanın hem adında bir kaç kez değişlikler yapılmış, hem de İstanbul?dan Ankara taşınmıştır. Ankara?ya taşınan borsanın faaliyetlerinde herhangi bir gelişme yaşanmaması nedeniyle 1941 yılında tekrar İstanbul?a taşınmış, ancak borsada bir canlılık görülmemiştir. Cumhuriyet döneminde kurulan borsalarda hisse senedi ve tahvil yanında döviz alım satım işlemleri de yapılmakta idi. Ancak 1931 yılından sonra kambiyo kontrollerinin artmasına paralel olarak döviz işlemleri önemini yitirmiş, 1959?dan sonra da bu tür işlemler tamamıyla kaldırılmıştır.
• İMKB?NİN ORGANİZASYONU
İMKB Türkiye?nin tek menkul kıymetler borsasıdır. İMKB; menkul kıymetlerin güven ve istikrar içinde işlem görmesi için, borsaların açık, düzenli ve dürüst çalışmasını sağlamak üzere, borsada işlem görmesi mümkün olan kıymetlerin alım ve satımı, fiyatlarının tespit ve ilanı işleriyle ve sermaye piyasasının ekonomik gelişmede etkin bir rol oynamasını sağlamak amacıyla kurulmuştur.
• İMKB?nın Hukuki Yapısı
İMKB, Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında 91 sayılı KHK dayalı olarak kurulmuş, yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak kullanan ve SPK?nın gözetim ve denetimi altında olan, tüzel kişiliğe sahip bir kamu kurumudur. İMKB yetkili olduğu alanlarda kendi yasal düzenlemelerini yapabilmektedir.
• İMKB?nın Görev ve Yetkileri
İMKB?nin başlıca görev ve yetkileri aşağıda belirtildiği gibidir: Menkul kıymetlerin Borsa kotuna alınması ile ilgili başvuruları, Kotasyon Yönetmeliği?nde belirtilen esaslar dahilinde incelemek, ek bilgi ve belgeler istemek, başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak, Kanuni gerekler yerine getirilerek para, kambiyo ve kıymetli maden ve taşlar ile vadeli işlemlerle ilgili piyasalar açmak, Borsa?da işlem görebilecek menkul kıymetler için türlerine göre menkul kıymetler pazarları oluşturmak, bu pazarlarda işlem görecek menkul kıymetleri belirlemek ve Borsa bülteninde yayınlamak, pazarlara Borsa binasında yer tahsis etmek, Borsa?da pazarların çalışma gün ve saatlerini belirlemek ve Borsa bülteninde ilan etmek, Borsa pazarlarında yapılan işlemler sonucunda oluşan fiyatları ve bu fiyatlardan yapılan toplam işlem miktarlarını seans bitiminde ilan etmek, Borsada yapılan alım, satım işlemlerini güven ve istikrar içinde serbest rekabet şartları altında kolayca ve düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, bu kuralların dışına çıkan Borsa üyelerine ?İMKB Yönetmeliği?nde belirtilen müeyyideleri uygulamak, Borsa?da olağan dışı menfi gelişmelerin meydana gelmesi halinde, mevzuatın verdiği yetkiler içinde gerekli önlemleri almaktır.

Doğru - Yanlış Testleri

Aşağıdaki ifadeleri doğru-yanlış şeklinde doldurun. Hatalı bildiğiniz konu başlıklarını tekrar gözden geçirin.

(   ) (Brokerlar ile ilgili); Hem kendileri hem de başkaları hesabına işlem yapabilirler.

(   ) (Etkin piyasalar ile ilgili); Az sayıda alıcı ve satıcı bulunduğundan, yapılan her işlem piyasayı etkiler.

(   ) (Nasdaq Borsası ile ilgili); Dünyanın en büyük borsasıdır.

(   ) "Saklama maliyetlerine katlanılmaması" fiziki formda altın yerine, altına dayalı menkul kıymetlere yatırım yapılmasının avantajlarından biridir.

(   ) "Türk Ticaret Kanunu kapsamında ortaklığın, aktiflerinin satış fiyatları esas olmak üzere düzenlenen ara bilançosuna göre sermayesinin 1/5?ini yitirmesi" Türkiye?de menkul kıymetlerin borsa kotundan çıkarılmasını gerektiren durumlardan biridir.

(   ) "Şirketin kuruluşundan itibaren en az 10 takvim yılı geçmiş olması" ortaklık haklarını temsil eden menkul kıymetlerin Borsa İstanbul?da ilk kotasyonu için gerekli şartlardan biridir.

(   ) "Borsada pay alım satımına aracılık" Türkiye?de kalkınma ve yatırım bankalarının yapabileceği sermaye piyasası faaliyetlerinden biridir.

(   ) "Politik karmaşa ve yüksek enflasyon durumlarında yüksek likidite sağlaması" altın bulundurmanın temel nedenlerinden biridir.

(   ) "Ortaklığın borçlarını ödemekte güçlük içerisine girmiş veya finansman sıkıntısına düşmüş ya da konkordato mühleti talep etmiş olması" Türkiye?de menkul kıymetlerin borsa kotundan çıkarılmasını gerektiren durumlardan biridir.

(   ) (Etkin piyasalar ile ilgili); Piyasanın etkinliği arttıkça menkul kıymetlerin fiyatları doğru belirlenir.

(   ) (Nasdaq Borsası ile ilgili); Elektronik sistemle çalışan ilk borsadır.

(   ) (Brokerlar ile ilgili); Piyasada fiyatlar ucuzken alıp pahalıyken satarak, piyasanın etkin çalışmasına katkıda bulunurlar.

(   ) (Brokerlar ile ilgili); Brokerlara, pazar yapıcı kurumlar da denir.

Y Y Y D Y Y Y D D D D Y Y

Boşluk Doldurma Aşağıdaki ifadelerdeki boşlukları doldurun. Hatalı olduğunuz konu başlıklarını tekrar gözden geçirin.

1) Hisse senetleri fiyatlarının halka açıklanan ve açıklanmayan tüm bilgileri yansıttığı piyasa etkinliğine ...........denir

2) Londra Borsası?nda en aktif şekilde işlem gören hisse senetlerine ...........denir

3) Hisse senetleri fiyatlarının halka açıklanan tüm bilgileri yansıttığı piyasa etkinliğine ...........denir

4) İşlem gören menkul kıymet için fiili işlem fiyatının altında ve üzerinde fiyatlarla, çok sayıda ve yeterli miktarda alış ve satış emrinin bulunmasına ...........denir

5) Borsada belirli bir sürede işlem görmüş hisse senetlerinin toplam değerine ...........denir

6) Mal ticaretinin yapıldığı piyasalara ...........denir

7) Sermaye piyasası araçlarının değerini ve yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış bilgi, olay ve gelişmelere ...........denir

1) Kuvvetli formda etkinlik 2) Alfa grubu  3) Yarı kuvvetli formda etkinlik  4) Piyasa derinliği  5) İşlem hacmi 6) Emtia borsaları  7) İçsel bilgi  Kaynak: www.onlinefotokopi.com

#-

Ünite İle İlgili Çıkmış Sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi finansal varlıkların niteliği dikkate alınarak yapılan finansal piyasa sınıflandırmasında yer alır?   A) Birincil piyasa   B) İkincil piyasa   C) Borç piyasası   D) Organize piyasa   E) Para piyasası 2013 Dönem Sonu Doğru Cevap: C

2. Aşağıdakilerden hangisi menkul kıymetle ilgili alış ve satış emirlerinin hacmini ifade eder?   A) Piyasa derinliği   B) Piyasa esnekliği   C) Piyasa etkinliği   D) Piyasa genişliği   E) Piyasa rasyonelliği 2013 Dönem Sonu Doğru Cevap: D

3. Aşağıdakilerden hangisi fiziki formda altın yerine, altına dayalı menkul kıymetlere yatırım yapılmasının avantajlarından biri değildir?   A) Daha yüksek getiri elde edilmesi   B) Yatırım yapılan fonların kredi müşterilerine borç verilmesi yoluyla ekonomiye para girişi sağlanması   C) Saklama maliyetlerine katlanılmaması   D) Altının fiziki şekilde tutulmasına gerek olmaması   E) Altın ihracatının önemli ölçüde azalması 2013 Dönem Sonu Doğru Cevap: E

4. Aşağıdakilerden hangisi Borsa İstanbul?un İMKB temel görev ve yetkileri arasında yer almaz?   A) Menkul kıymetlerin Borsa kotuna alınması ile ilgili başvuruları incelemek   B) Sermaye piyasası araçlarına, Uluslararası Menkul Kıymet Tanımlama Kodu tahsis etmek   C) Kanuni gerekler yerine getirilerek para, kambiyo ve kıymetli maden ve taşlar ile vadeli işlemlerle ilgili piyasalar açmak   D) Borsa?da işlem görebilecek menkul kıymetler için, türlerine göre menkul kıymetler pazarları oluşturmak   E) Borsa?da pazarların çalışma gün ve saatlerini belirlemek ve Borsa bülteninde ilan etmek 2014 Dönem Sonu Doğru Cevap: B

5. Hisse senetleri fiyatlarının halka açıklanan ve açıklanmayan tüm bilgileri yansıttığı piyasa etkinliğine ne ad verilir?   A) Kuvvetli formda etkinlik   B) Zayıf formda etkinlik   C) Yarı kuvvetli formda etkinlik   D) Normal formda etkinlik   E) Olağanüstü formda etkinlik 2014 Dönem Sonu Doğru Cevap: A

6. Kıymetli madenler piyasasına üye olmak için faaliyet izni nereden alınır?   A) İstanbul Altın Rafinerisi?nden   B) Hazine Müsteşarlığı?ndan   C) TC Merkez Bankası?ndan   D) İstanbul Altın Borsası?ndan   E) Borsa İstanbul?dan İMKB 2014 Dönem Sonu Doğru Cevap: B

7. Dünyada ilk borsa nerede kurulmuştur?   A) Paris   B) Berlin   C) Roma   D) Anvers   E) Tokyo 2015 Dönem Sonu Doğru Cevap: D

8. Brokerlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?   A) Sadece kendi nam ve hesabına işlem yapabilirler.   B) Hem kendileri hem de başkaları hesabına işlem yapabilirler.   C) Sadece başkalarının nam ve hesabına işlem yapabilirler.   D) Brokerlara, pazar yapıcı kurumlar da denir.   E) Piyasada fiyatlar ucuzken alıp pahalıyken satarak, piyasanın etkin çalışmasına katkıda bulunurlar. 2015 Dönem Sonu Doğru Cevap: C

9. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye?de menkul kıymetlerin borsa kotundan çıkarılmasını gerektiren durumlardan biri değildir?   A) Türk Ticaret Kanunu kapsamında ortaklığın, aktiflerinin satış fiyatları esas olmak üzere düzenlenen ara bilançosuna göre sermayesinin 1/5?ini yitirmesi   B) Ortaklığın hesap dönemi sonuna ait bilançosunda yer alan dönem zararı ve birikmiş zararlar toplamının, öz sermayenin dönem zararı ve birikmiş zararlar dışında kalan diğer kalemlerinin toplamına ulaşmış olması   C) Ortaklığın iflasına karar verilmiş olması ya da tasfiye veya süre dolma gibi herhangi bir nedenle sona ermesi   D) Ortaklığın borçlarını ödemekte güçlük içerisine girmiş veya finansman sıkıntısına düşmüş ya da konkordato mühleti talep etmiş olması   E) Menkul kıymetin piyasa değerinin, nominal değerinin çok altına düşmesi 2015 Dönem Sonu Doğru Cevap: A

10. Aşağıdakilerden hangisi finansal varlıkların vadesi dikkate alınarak yapılan finansal piyasa sınıflandırmasında yer alır?   A) Para piyasası   B) Birincil piyasa   C) İkincil piyasa   D) Organize piyasa   E) Borç piyasası 2013 Ara Sınav Doğru Cevap: A

11. Aşağıdakilerden hangisi piyasaların bilgisel etkinliğini ifade eder?   A) Menkul kıymet fiyatlarının bilgileri gecikmeli olarak yansıtması   B) Menkul kıymet fiyatlarının anında ve tam olarak mevcut bilgileri yansıtması   C) Piyasaların, kıt kaynakların en verimli şekilde kullanılmasına katkı sağlaması   D) Piyasadaki işlem maliyetlerinin rekabete dayalı olarak belirlenmesi   E) Piyasadaki aracı kurumların normal kârlar elde etmesi 2013 Ara Sınav Doğru Cevap: B

12. Londra Borsası?nda en aktif şekilde işlem gören hisse senetlerine ne ad verilir?   A) Beta grubu   B) Gamma grubu   C) Delta grubu   D) Lamda grubu   E) Alfa grubu 2013 Ara Sınav Doğru Cevap: E

13. Hisse senetleri fiyatlarının halka açıklanan tüm bilgileri yansıttığı piyasa etkinliğine ne ad verilir?   A) Zayıf formda etkinlik   B) Kuvvetli formda etkinlik   C) Normal formda etkinlik   D) Yarı kuvvetli formda etkinlik   E) Olağanüstü formda etkinlik 2013 Ara Sınav Doğru Cevap: D

14. İşlem gören menkul kıymet için fiili işlem fiyatının altında ve üzerinde fiyatlarla, çok sayıda ve yeterli miktarda alış ve satış emrinin bulunmasına ne ad verilir?   A) Piyasa genişliği   B) Piyasa derinliği   C) Piyasa esnekliği   D) Piyasa etkinliği   E) Piyasa rasyonelliği 2013 Ara Sınav Doğru Cevap: B

15. Aşağıdakilerden hangisi İMKB?nin temel görev ve yetkileri arasında yer almaz?   A) Menkul kıymetlerin Borsa kotuna alınması ile ilgili başvuruları incelemek   B) Kanuni gerekler yerine getirilerek para, kambiyo ve kıymetli maden ve taşlar ile vadeli işlemlerle ilgili piyasalar açmak   C) Sermaye piyasası araçlarına, Uluslararası Menkul Kıymet Tanımlama Kodu tahsis etmek   D) Borsa?da işlem görebilecek menkul kıymetler için, türlerine göre menkul kıymetler pazarları oluşturmak   E) Borsa?da pazarların çalışma gün ve saatlerini belirlemek ve Borsa bülteninde ilan etmek 2013 Ara Sınav Doğru Cevap: C

Ders Analizi

Son 5 yılda çıkmış soruların ünitelere göre analizi

Ara Sınav Üniteleri

1.Ünite Borsa, Menkul Kıymet Borsaları ve İMKB 42 soru

2.Ünite İMKB Hisse Senetleri Piyasası 27 soru

3.Ünite İMKB Tahvil ve Bono Piyasası 24 soru

Dönem Sonu Sınavı Üniteleri

4.Ünite Kıymetli Madenler Piyasaları ve İstanbul Altın Borsası 14 soru

5.Ünite Vadeli İşlem Borsaları 22 soru

6.Ünite Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası 11 soru

7.Ünite Takas ve Operasyon İşlemleri 29 soru

Tebrikler. 1. Üniteyi tamamladınız..

Buradaki bilgilerin tümü onlinefotokopi.com TEKKAYNAK ders çalışma kitapçıklarından alıntıdır.

Bu üniteye ait diğer çıkmış sorular ile diğer ünitelerine ait kaynakları ve deneme sınavlarını, Sınav öncesi pratik bilgileri , Doğru Yanlış ve Boşluk Doldurma Testlerini, Çözümlü Sorularıwww.onlinefotokopi.com sitesinden temin edebilirsiniz. onlinefotokopi olarak tüm sınavlarınızda başarılar dileriz.